Co sprawdzić w Echosonda.
689 modeli od 49 producentów. Poniżej przegląd producentów i pełna lista modeli.
Co odróżnia echosondę od innych przyrządów głębokości
Echosonda mierzy głębokość, licząc czas powrotu impulsu akustycznego od przetwornika w kadłubie do dna i z powrotem. Przyrząd nie mierzy pozycji ani prędkości; melduje tylko słup wody pod (a przy wielowiązkowej obok) statku. Na statku handlowym przetwornik to zwykle jednostka jednowiązkowa, wysyłająca jeden wąski pionowy impuls i meldująca jedną wartość głębokości. Echosonda wielowiązkowa strzela wachlarzem wiązek w poprzek kursu w jednym pingu, dając pas punktów głębokości zamiast linii. Ta różnica geometrii wiązki oddziela mostkowy przyrząd nawigacyjny od narzędzia pomiarów hydrograficznych — choć oba pracują na tej samej zasadzie czasu przelotu.
Przeczytaj cały przewodnik
Główne elementy
Przetwornik
Element piezoelektryczny w skrzyni dennej lub okuciu kadłuba poniżej wodnicy, często z chowaną osłoną, by na większych statkach dało się go serwisować bez dokowania.
Jednostka nadawczo-odbiorcza
Generuje impuls pobudzenia, wzmacnia wracające echo i przekazuje zdigitalizowany sygnał do jednostki przetwarzania.
Jednostka zobrazowania i przetwarzania
Pokazuje głębokość jako odczyt liczbowy i/lub przewijany zapis, a na jednostkach klasy SOLAS napędza dźwiękowo-świetlny alarm płytkiej wody.
Poprawka stępki i zanurzenia
Ustawiana przy odbiorze, by meldowana liczba odpowiadała głębokości pod stępką, pod przetwornikiem albo pod wodnicą — zależnie od wyboru operatora; częste źródło zamieszania przy pilotażu.
Dobór i wymiarowanie
- Częstotliwość pracy: wysoka (150-200 kHz) do prac przybrzeżnych i portowych z drobną rozdzielczością na płytkiej wodzie; niska (10-50 kHz) do sondowań głębokomorskich, gdzie sygnały wysokiej częstotliwości gasną, zanim sięgną dna.
- Maksymalna wymagana głębokość sondowania dla szlaku, na jakim statek pływa.
- Jedna wiązka wobec wielu — wielowiązkowa opłaca się tylko tam, gdzie pokrycie pasem jest właściwym produktem, jak wsparcie pogłębiania czy pomiary, a nie ogólna nawigacja.
- Integracja: wyjście NMEA do ECDIS i VDR, bo samodzielny wyświetlacz bez wyjścia danych nie spełnia już nowoczesnych oczekiwań integracji mostka.
Przepisy i klasa
Rozdział V konwencji SOLAS, prawidło 19, wymaga urządzenia echosondującego na statkach określonych wielkości jako części obowiązkowego wyposażenia nawigacyjnego. Towarzystwa klasyfikacyjne przeglądają jednostkę w ramach okresowego przeglądu wyposażenia nawigacyjnego, sprawdzając kalibrację względem znanej głębokości i potwierdzając działanie alarmu. Osobnego reżimu homologacji IMO dla echosond, jak dla wyposażenia GMDSS, nie ma, ale sama instalacja przetwornika podlega często zatwierdzeniu klasowemu przejścia przez kadłub.
Typowe usterki
| Usterka | Przyczyna | Skutek |
|---|---|---|
| Skaczące lub znikające odczyty głębokości | Napowietrzenie pod przetwornikiem od porostu kadłuba, kawitacji lub ciężkiego kiwania w balaście | Oficer wachtowy traci zaufanie do wskazania i może przegapić prawdziwy alarm spłycenia |
| Stały błąd poprawki | Poprawka zanurzenia zostawiona na wartości stoczniowej po zmianie stanu załadowania | Meldowana głębokość pod stępką jest błędna o zmianę zanurzenia, najgroźniej przy pełnym załadowaniu |
| Brak sygnału / pusty ekran | Przetarcie kabla przetwornika lub korozja przy dławiku kadłubowym, częste na starszych stalowych kadłubach | Całkowita utrata informacji o głębokości, zmuszająca do polegania na samej głębokości z mapy |
| Dno-widmo / drugie echo | Sygnał odbity od termokliny lub gęstej warstwy planktonu | Fałszywy płytki odczyt, wywołujący zbędne alarmy albo, gorzej, maskujący prawdziwy powrót od dna |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Świadectwo homologacji pokrywające konkretny wymóg wyposażenia SOLAS, nie tylko ogólny znak morski.
- Dostępność chowanej osłony przetwornika, jeśli statek musi serwisować jednostkę na wodzie.
- Udokumentowana lista wyjść NMEA 0183/2000 zgodna z tym, czego ECDIS i VDR naprawdę wymagają.
- Wsparcie częściami szczególnie dla przetwornika, bo to komponent najpewniej wymagający wymiany po kontakcie z gruntem lub uszkodzeniu kawitacyjnym.
Sprawdzajcie nastawę poprawki zanurzenia przy każdej istotnej zmianie stanu załadowania — odczyt głębokości pod stępką trafny przy statku lekkim może być niebezpiecznie optymistyczny, gdy statek siedzi na swoich znakach.
