Urządzenie sygnalizacji dźwiękowej

Co wyróżnia sygnalizację dźwiękową

Wyposażenie do sygnalizacji dźwiękowej istnieje po to, aby odpowiedzieć na jedno pytanie, na które inne jednostki nie znajdą odpowiedzi w samym radarze ani AIS: co ten statek robi w tej chwili, przy ograniczonej widzialności albo w manewrze na małej odległości. Gwizdek (syrena) przekazuje sygnały manewrowe i ostrzegawcze zgodnie z przepisami o zapobieganiu zderzeniom; dzwon oraz, na większych statkach, gong przekazują stan jednostki na kotwicy albo na mieliźnie. Nic z tego nie jest ozdobnym dodatkiem — wymagany zasięg, słyszalność i układ sygnału ustala przepis, a nie stocznia.

Główne elementy

Gwizdek albo syrena

Urządzenie wytwarzające dźwięk, napędzane elektrycznie albo pneumatycznie, zwykle zamontowane z przodu na maszcie lub kominie, dostrojone do częstotliwości i poziomu ciśnienia akustycznego określonych według długości jednostki w Załączniku III do COLREG.

Dzwon

Stały dzwon o minimalnej średnicy powiązanej z długością jednostki, zamontowany na dziobówce, używany do sygnalizowania kotwiczenia albo, dawniej, mgły.

Gong

Wymagany dodatkowo obok dzwonu na jednostkach o długości 100 metrów i większej, montowany na rufie, używany razem z dzwonem do sygnalizowania jednostki na mieliźnie.

Sterowanie i zasilanie

Wyłącznik albo linka sterowana z mostka, przy czym zasilanie syreny powietrzem lub prądem jest wykonane tak, aby pozostało dostępne nawet przy częściowym zaniku zasilania statku.

Dobór i wymiarowanie

Załącznik III do COLREG określa minimalny zasięg słyszalności i pasmo częstotliwości według długości statku: dłuższe jednostki wymagają niższej częstotliwości i większego zasięgu słyszalności, ponieważ sygnał dużego statku potrzebuje niskiego, daleko niosącego tonu, aby dało się go usłyszeć ponad własnym hałasem maszyn i wiatru na odległości, na jakiej inna jednostka musi zareagować. Łódź pilotowa i masowiec nie dostają tej samej syreny, a samo posiadanie głośnej syreny nie spełnia przepisu, jeżeli jej częstotliwość wypada poza pasmem wyznaczonym dla długości jednostki.

Przepisy i klasa

Prawidło 33 COLREG ustanawia sam wymóg posiadania: jednostki o długości 12 metrów i większej muszą mieć gwizdek i dzwon, a te o długości 100 metrów i większej dodatkowo gong o tonie dopasowanym do dzwonu, lecz nie identycznym z nim, tak aby nie dało się ich pomylić. Załącznik III ustala szczegóły techniczne — zakres częstotliwości, odległość słyszalności i czas trwania sygnałów. Przeglądy klasyfikacyjne zwykle potwierdzają, że wyposażenie jest na miejscu, brzmi prawidłowo, a jego znamionowy zasięg słyszalności nie uległ pogorszeniu, zamiast wydawać za każdym razem nowe formalne uznanie typu.

Typowe usterki

• Usterka membrany syreny albo zasilania powietrzem — obniża ciśnienie akustyczne poniżej zasięgu słyszalności wymaganego dla długości jednostki, co wychodzi na jaw dopiero przy próbie.
• Skorodowany dzwon albo gong — ton staje się głuchy, przez co oba trudno rozróżnić, co przekreśla sens posiadania obu.
• Zatkany albo zamarznięty przewód powietrza — pozostawia syrenę pneumatyczną niemą dokładnie wtedy, gdy wymagają jej procedury przy ograniczonej widzialności.
• Usterka sterowania z mostka — syrena działa przy próbie miejscowej, ale zdalny wyłącznik na mostku zawodzi, co ujawnia się dopiero przy sygnale manewrowym, którego spodziewa się pilot.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Udokumentowany poziom ciśnienia akustycznego i częstotliwość odpowiadające pasmu długości jednostki według Załącznika III, a nie po prostu ogólna syrena morska.
• Odlewy dzwonu i gongu odporne na korozję, dobrane do narażeń w miejscu montażu.
• Zgodność z istniejącym przewodem powietrza albo zasilaniem elektrycznym, aby uniknąć osobnej sprężarki lub przeróbki okablowania.
• Prosta procedura próby miejscowej, którą załoga może wykonać przy rutynowych kontrolach wyposażenia mostka.

Sprawdzaj gwizdek i dzwon razem podczas przygotowań do wejścia pilota, a nie dopiero przy corocznym przeglądzie — sygnał, który sam w sobie brzmi dobrze, może i tak być niesłyszalny ze skrzydła mostka ponad hałasem maszyn na odległości, z jakiej musi go usłyszeć łódź pilotowa.