Co sprawdzić w Pompa przetaczania paliwa.
Pompa przetaczania paliwa przemieszcza paliwo między zbiornikami zapasowymi, osadczymi i rozchodowymi przy niskim do umiarkowanego ciśnieniu i skromnym wydatku — jej zadaniem jest gospodarka zapasem w systemie zbiorników, a nie podawanie paliwa do silnika pod ciśnieniem wtrysku. To odróżnia ją od pomp wtryskowych czy zasilających dalej w torze paliwowym: pompa przetaczająca musi radzić sobie z paliwem ciężkim o lepkości, przy której konstrukcja wirowa by stanęła — dlatego w tej służbie dominują typy wyporowe.
Co definiuje ten typ
Pompa przetaczania paliwa przemieszcza paliwo między zbiornikami zapasowymi, osadczymi i rozchodowymi przy niskim do umiarkowanego ciśnieniu i skromnym wydatku — jej zadaniem jest gospodarka zapasem w systemie zbiorników, a nie podawanie paliwa do silnika pod ciśnieniem wtrysku. To odróżnia ją od pomp wtryskowych czy zasilających dalej w torze paliwowym: pompa przetaczająca musi radzić sobie z paliwem ciężkim o lepkości, przy której konstrukcja wirowa by stanęła — dlatego w tej służbie dominują typy wyporowe.
Główne elementy
Element pompujący
Prawie zawsze obrotowy typ wyporowy — pompa zębata zewnętrzna lub śrubowa — wybierany, bo utrzymuje wydatek przy wysokich lepkościach, jakie paliwo ciężkie osiąga w chłodzie, czego pompa wirowa nie potrafi bez utraty sprawności i pewnego zalewania.
Zawór nadmiarowy
Pompa wyporowa buduje rosnące ciśnienie przeciw każdemu zamkniętemu lub zatkanemu zaworowi za nią — wewnętrzny lub zewnętrzny zawór nadmiarowy nastawiony na obejście do ssania jest więc standardem, nie opcjonalnym dodatkiem bezpieczeństwa.
Filtr ssawny
Filtr koszowy pojedynczy lub podwójny przed pompą chroni ciasne luzy wewnętrzne elementów zębatych lub śrubowych przed szlamem zbiornikowym, osadem i urobkiem spawalniczym, które zbiorniki paliwa ciężkiego zbierają latami służby.
Układ grzania
Wiele pomp przetaczających paliwo ciężkie nosi płaszcz grzejny parowy lub na olej termalny na samym korpusie pompy, trzymając paliwo w pompie na postoju powyżej temperatury płynięcia, by jednostka przy starcie nie musiała rozrywać zakrzepłego korka.
Dobór / wymiarowanie
| Parametr | Czemu się liczy |
|---|---|
| Wydajność (m3/h) | Ustalona wymaganym czasem przetoczenia zbiornika, nie zużyciem silnika |
| Zakres lepkości | Musi kryć zimne HFO na postoju aż po podgrzaną temperaturę przetaczania |
| Ciśnienie tłoczenia | Ustalone długością trasy rur i ewentualną wysokością zbiornika osadczego |
| Dostępny NPSH | Mała wysokość ssania z poborów przy dnie zbiornika ogranicza wybór obrotów |
| Typ uszczelnienia | Materiał uszczelnienia mechanicznego musi pasować do rodzaju i temperatury paliwa |
Wymiarowanie celuje zwykle w wykonanie pełnego przetoczenia zbiornik-zbiornik w ciągu jednej wachty, a nie w pracę ciągłą — wydajność dobiera się więc do rutyny eksploatacyjnej, a zakres lepkości sprawdza względem najzimniejszego paliwa, jakie pompa kiedykolwiek zobaczy, łącznie ze startem zimnego statku po długim postoju.
Przepisy / klasa
Załącznik I konwencji MARPOL rządzi procedurami przetaczania oleju i wymaga udokumentowanej okrętowej procedury przetaczania obejmującej używany sprzęt, w tym pompy przetaczające, ze zdalnymi wyłącznikami awaryjnymi osiągalnymi spoza pompowni, wymaganymi przez przepisy klasy, tak by rozlew dało się zatrzymać bez wchodzenia do przedziału, który może już być skażony. Towarzystwa klasyfikacyjne wymagają typowo zdwojonej wydajności pomp przetaczających albo wykazanego alternatywnego sposobu przetoczenia, by awaria jednej pompy nie uwięziła paliwa w zbiorniku, z którego silnik musi czerpać. Alarmy wysokiego poziomu na zbiornikach odbierających to standardowe wymaganie towarzyszące, nie cecha samej pompy, i sprawdza się je przy przeglądzie krzyżowo z dokumentacją procedury przetaczania.
Typowe usterki
- Korek powietrzny na ssaniu — częściowo pusta linia ssawna albo cieknące złącze ssania każe pompie wyporowej stracić zalanie; inaczej niż pompa wirowa zwykle nie zassie sama przeciw jakiejkolwiek realnej wysokości ssania.
- Zatykanie filtra — szlam z dna zbiorników buduje ciśnienie różnicowe na filtrze, głodzi pompę i pokazuje się najpierw jako zmniejszone tempo przetaczania, a nie jako całkowite zatrzymanie.
- Zużycie uszczelnienia — ścierne katfiny w paliwie ciężkim wycierają powierzchnie uszczelnienia mechanicznego szybciej, niż sugerowałyby własne własności smarne paliwa, a powolne sączenie często umyka, aż zadziała alarm wanny ociekowej.
- Zużycie kół lub wirników od zimnych startów — start pompy wyporowej przeciw niepodgrzanemu, bardzo lepkiemu paliwu przyspiesza zużycie luzów wewnętrznych i może przeciążyć silnik napędowy.
- Zawór nadmiarowy zapieczony zamknięty — zatarty zawór nadmiarowy zamienia zatkaną linię za pompą w zdarzenie nadciśnieniowe na korpusie pompy lub rurociągu zamiast w nieszkodliwe obejście.
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Podany roboczy zakres lepkości naprawdę obejmujący najzimniejszą oczekiwaną temperaturę paliwa na statku, nie tylko typową liczbę środka zakresu.
- Materiał uszczelnienia mechanicznego zgodny i z destylatem, i z paliwem ciężkim, gdy statek zmienia gatunki paliwa przy wejściu w obszar kontroli emisji.
- Silnik w wykonaniu przeciwwybuchowym ATEX lub równoważnym tam, gdzie pompa stoi w sklasyfikowanej strefie zagrożonej.
- Dostępność części zużywalnych — kół, uszczelnień, koszy filtrów — a nie tylko wymiany całej pompy.
Nigdy nie dławcie wyporowej pompy przetaczającej zamykaniem zaworu tłocznego dla regulacji wydatku — użyjcie obejścia zaworem nadmiarowym albo napędu o zmiennej prędkości, bo zatkane tłoczenie przy tym typie pompy buduje ciśnienie, aż coś puści, a nie aż przepływ po prostu ustanie.