Co sprawdzić w Pompa wody chłodzącej HT/LT.
Obieg wysokotemperaturowy (HT) prowadzi wodę słodką przez płaszcze cylindrów i przestrzenie chłodzące głowic silnika głównego i pomocniczych, pracuje w większości silników średnio- i wolnoobrotowych w 70-90°C i oddaje ciepło do obiegu LT albo wprost do wytwornicy wody słodkiej. Obieg niskotemperaturowy (LT) pracuje chłodniej, zwykle w 30-40°C po schłodzeniu wodą morską, i obsługuje chłodnicę powietrza doładowującego, chłodnicę oleju smarowego, a niekiedy sam wymiennik obiegu HT. Obie są pompami wirowymi pracującymi na zamkniętej, uzdatnionej wodzie słodkiej, a nie na surowej wodzie morskiej, i to właśnie odróżnia je od stojących wcześniej pomp wody…
Co odróżnia pompy HT i LT od innych pomp maszynowni
Obieg wysokotemperaturowy (HT) prowadzi wodę słodką przez płaszcze cylindrów i przestrzenie chłodzące głowic silnika głównego i pomocniczych, pracuje w większości silników średnio- i wolnoobrotowych w 70-90°C i oddaje ciepło do obiegu LT albo wprost do wytwornicy wody słodkiej. Obieg niskotemperaturowy (LT) pracuje chłodniej, zwykle w 30-40°C po schłodzeniu wodą morską, i obsługuje chłodnicę powietrza doładowującego, chłodnicę oleju smarowego, a niekiedy sam wymiennik obiegu HT. Obie są pompami wirowymi pracującymi na zamkniętej, uzdatnionej wodzie słodkiej, a nie na surowej wodzie morskiej, i to właśnie odróżnia je od stojących wcześniej pomp wody morskiej - woda obiegu zamkniętego jest dozowana chemicznie przeciw korozji i kamieniowi, więc pompy te widzą czynnik znacznie łagodniejszy niż pompa wody morskiej, ale skutkiem przecieku jest utrata uzdatnionego zapasu, a nie samo zerwanie ssania.
Główne elementy
- Korpus pompy i wirnik - konstrukcja wirowa, jedno- albo wielostopniowa zależnie od wymaganej wysokości podnoszenia, o częściach zwilżanych zwykle z brązu albo żeliwa, ponieważ czynnikiem jest nieagresywna woda słodka.
- Uszczelnienie mechaniczne albo dławnica sznurowa - najczęstsze źródło widocznego przecieku, zwłaszcza w starszych konstrukcjach dławnicowych.
- Napęd silnikiem elektrycznym - większość pomp HT i LT napędza silnik elektryczny, a nie sam silnik główny, co pozwala na pracę niezależną i służbę rezerwową.
- Zawory zwrotne i odcinające - pozwalają włączyć pompę rezerwową bez opróżniania obiegu.
- Przyłącze zbiornika wyrównawczego - każdy obieg ma zbiornik nadmiarowo-wyrównawczy przyjmujący rozszerzalność cieplną i dający wysokość statyczną potrzebną po stronie ssania pompy.
Dobór / wymiarowanie
Wydajność pompy wyznacza podany przez producenta silnika strumień wody chłodzącej przy mocy znamionowej, wyrażony w m³/h, przy czym wysokość podnoszenia wynika z całkowitego oporu obiegu wraz z wymiennikami, płaszczami wodnymi silnika i rurociągami. Pompy HT i LT dobiera się zwykle tak samo jak pompę roboczą, jako rezerwę 100%, i układa tak, aby każdą z nich dało się uruchomić ręcznie albo samoczynnie na sygnał spadku ciśnienia. Moc silnika wynika wprost z punktu pracy przepływu i wysokości podnoszenia na krzywej pompy; przewymiarowanie marnuje energię elektryczną w sposób ciągły, ponieważ pompy te pracują przez cały czas pracy silnika.
Przepisy / klasa
Przepisy klasy wymagają, aby instalacje wody chłodzącej silnika zawierały rezerwową zdolność pompowania utrzymującą chłodzenie po awarii pompy roboczej, zgodnie z wymaganiami SOLAS rozdz. II-1 dotyczącymi nadmiarowości maszyn istotnych. Samoczynny rozruch pompy rezerwowej przy niskim ciśnieniu jest powszechnie wymaganiem notacji klasy dla pracy z okresowo bezwachtową maszynownią (UMS). Poza tymi ogólnymi wymaganiami nadmiarowości i przeglądów okresowych nie ma osobnej konwencji międzynarodowej poświęconej pompom HT i LT.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Zużycie uszczelnienia mechanicznego albo przeciek dławnicy | Stopniowa utrata wody obiegowej, spadający poziom w zbiorniku wyrównawczym, napływ powietrza |
| Zużycie albo erozja wirnika | Spadający przepływ i ciśnienie, pełzająco rosnące temperatury silnika pod obciążeniem |
| Uszkodzenie łożyska od niedostatecznego smarowania albo niewspółosiowości | Drgania, hałas, w końcu zatarcie i nieplanowany postój pompy |
| Korek powietrzny w obiegu po pracach obsługowych | Pompa traci zassanie albo kawituje, obieg jest słaby mimo pracującej pompy |
| Pompa rezerwowa nie jest regularnie sprawdzana | Nie uruchamia się samoczynnie w chwili potrzeby i przekreśla nadmiarowość, dla której istnieje |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Krzywe pompy dopasowane dokładnie do punktu pracy podanego przez producenta silnika, a nie ogólny wybór najbliższego typoszeregu.
- Rodzaj uszczelnienia zgodny z chemią uzdatnionej wody stosowaną już na statku.
- Wspólne części zamienne z innymi przewożonymi pompami chłodzącymi, aby zmniejszyć zapas magazynowy.
- Udokumentowana trwałość łożysk i odstępy smarowania, aby planowanie obsługi dało się ustawić realistycznie.
Powoli opadający poziom w zbiorniku wyrównawczym bez widocznego przecieku to niemal zawsze dławnica albo uszczelnienie mechaniczne sączące się do zęzy - wytrop je, zanim zmieni się w stałą stratę maskującą rzeczywisty niedobór wody chłodzącej pod obciążeniem.