Co sprawdzić w Stoper łańcucha kotwicznego.
Hamulec windy kotwicznej jest przewidziany do panowania nad wydawaniem łańcucha i do trzymania obciążeń umiarkowanych, ale nie ma nieść najbardziej wytężającego, pełnego obciążenia roboczego kotwicy przez długi czas, a kieszeń łańcuchowa i taśma hamulca zużyłyby się szybko, gdyby tego od nich żądać. Gdy kotwica leży już na dnie przy dostatecznej długości wydanego łańcucha, załoga rozłącza windę od łańcucha i przenosi obciążenie na stoper łańcucha, stały element pokładowy chwytający łańcuch wprost, zwykle między dwoma ogniwami, i trzymający go o konstrukcję statku, a nie o przekładnię windy.
Do czego służy stoper łańcucha
Hamulec windy kotwicznej jest przewidziany do panowania nad wydawaniem łańcucha i do trzymania obciążeń umiarkowanych, ale nie ma nieść najbardziej wytężającego, pełnego obciążenia roboczego kotwicy przez długi czas, a kieszeń łańcuchowa i taśma hamulca zużyłyby się szybko, gdyby tego od nich żądać. Gdy kotwica leży już na dnie przy dostatecznej długości wydanego łańcucha, załoga rozłącza windę od łańcucha i przenosi obciążenie na stoper łańcucha, stały element pokładowy chwytający łańcuch wprost, zwykle między dwoma ogniwami, i trzymający go o konstrukcję statku, a nie o przekładnię windy.
Główne elementy
Ramię albo gilotyna
Uchylne ramię opada w poprzek łańcucha i spoczywa w prześwicie między dwoma ogniwami, tak że obciążenie działa wprost na ramię i jego sworzeń, a nie na tarcie; niektóre rozwiązania używają zamiast ramienia uchylnego przesuwnej płyty gilotynowej.
Podstawa i sworzeń zabezpieczający
Korpus stopera jest przykręcony na wylot albo przyspawany do wzmocnionego poszycia pokładu wprost w jednej linii z kluzą, tak by droga obciążenia biegła prosto w konstrukcję statku, a nie bokiem przez pokład.
Śruba napinająca albo ściągacz (niektóre rozwiązania)
Przy stoperach służących także do wybrania luzu przy mocowaniu na morze mechanizm śrubowy pozwala załodze ściągnąć łańcuch ciasno do kluzy, gdy kotwica jest już w pełni wciągnięta, co zmniejsza ruch łańcucha i hałas przy falowaniu.
Dobór i wymiarowanie
Stoper łańcucha musi być zaklasyfikowany co najmniej na obciążenie niszczące łańcucha, który trzyma, a nie po prostu dobrany na oko do średnicy łańcucha:
- Gatunek i średnica łańcucha, bo wymiary ramienia stopera i prześwit ogniwa, w jaki wchodzi, są właściwe dla danej wielkości łańcucha.
- Dopuszczalne obciążenie robocze w odniesieniu do certyfikowanej wytrzymałości łańcucha na zerwanie, z zapasem na obciążenie udarowe przy falowaniu.
- Układ pokładu i ustawienie kluzy, bo stoper musi siedzieć w prostej linii między kluzą a kieszenią łańcuchową windy.
- Materiał i ochrona przed korozją odpowiednie do stałego narażenia na bryzgi na pokładzie kotwicznym.
Przepisy i klasa
Towarzystwa klasyfikacyjne wymiarują wyposażenie kotwiczne, w tym stopery łańcucha, jako część obliczenia okrętowej liczby wyposażenia, która ustala masę kotwicy oraz średnicę i długość łańcucha na podstawie wymiarów kadłuba i powierzchni nawiewu jednostki. Sam stoper ocenia się względem certyfikowanego obciążenia niszczącego zamontowanego gatunku łańcucha, a przeglądy klasy sprawdzają przy każdej okresowej inspekcji wyposażenia kotwicznego jego stan, pewność zamocowania i brak pęknięć, obok próby hamulca windy.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Zużyte albo odkształcone gniazdo ramienia lub gilotyny | Łańcuch może przeskoczyć stoper przy obciążeniu udarowym, oddając pełne obciążenie z powrotem na hamulec windy |
| Pęknięta spoina albo poluzowane śruby przy podstawie | Droga obciążenia w konstrukcję pokładu jest osłabiona, co grozi nagłą awarią pod naporem |
| Skorodowany sworzeń obrotu, stoper nie opada ani nie podnosi się swobodnie | Załoga nie może szybko założyć ani zwolnić stopera, co opóźnia kotwiczenie albo podnoszenie kotwicy |
| Niewspółosiowość z kluzą i kieszenią łańcuchową | Łańcuch biegnie przez stoper pod kątem, powodując nierówne zużycie i ryzyko zakleszczenia |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Świadectwo klasyfikacji dopasowane do rzeczywistego gatunku i średnicy łańcucha statku, a nie ogólne zapewnienie o nośności.
- Identyfikowalność materiału i atesty hutnicze dla ramienia i korpusu, bo to odlew albo odkuwka o znaczeniu dla bezpieczeństwa.
- Poprawne wymiary pod istniejące miejsce na pokładzie i ustawienie kluzy, by uniknąć przerabiania elementu pokładowego.
- Gotowość dostarczenia dokumentacji próby obciążeniowej, jeśli towarzystwo klasyfikacyjne wymaga próby po montażu albo naprawie.
Sprawdzajcie wzrokiem osadzenie ramienia na ogniwie za każdym razem przy zakładaniu stopera, a nie tylko przy przeglądzie; ramię, które zaczęło wjeżdżać na zużytą krawędź ogniwa zamiast osiadać równo, jest pierwszym widocznym znakiem, że zaraz puści łańcuch.