Co sprawdzić w Ogon cumowniczy.
Stalowe liny cumownicze są wytrzymałe, ale prawie się nie rozciągają, więc kołysanie, fala od mijających jednostek i ruch pływowy przy nabrzeżu przekładają się niemal wprost na szczytowe obciążenia liny, wciągarki i przelotów, przez które ona biegnie. Ogon cumowniczy to odcinek liny syntetycznej, zwykle nylonowej ze względu na dużą sprężystość albo poliestrowej dla umiarkowanego rozciągania, wpleciony na koniec liny stalowej tak, aby cała linia przejmowała szarpnięcia przez rozciąganie ogona, zanim dotrą one do liny stalowej i wyposażenia cumowniczego statku.
Do czego służy ogon cumowniczy
Stalowe liny cumownicze są wytrzymałe, ale prawie się nie rozciągają, więc kołysanie, fala od mijających jednostek i ruch pływowy przy nabrzeżu przekładają się niemal wprost na szczytowe obciążenia liny, wciągarki i przelotów, przez które ona biegnie. Ogon cumowniczy to odcinek liny syntetycznej, zwykle nylonowej ze względu na dużą sprężystość albo poliestrowej dla umiarkowanego rozciągania, wpleciony na koniec liny stalowej tak, aby cała linia przejmowała szarpnięcia przez rozciąganie ogona, zanim dotrą one do liny stalowej i wyposażenia cumowniczego statku.
Budowa i główne elementy
- Materiał liny — nylon dla największego wydłużenia i tłumienia szarpnięć, poliester tam, gdzie woli się kontrolowane rozciąganie przy mniejszym gromadzeniu energii; polipropylenu do ogonów zwykle się unika ze względu na gorsze zachowanie wytrzymałości.
- Splot oka z liną stalową — splot mechaniczny albo ręczny łączący ogon z okiem liny stalowej, dobrany tak, aby samo połączenie nie stało się najsłabszym punktem zestawu.
- Ochrona przed przetarciem — osłona ze skóry, brezentu albo tworzywa zakładana tam, gdzie ogon biegnie przez kluzę albo przez burtę, ponieważ właśnie tam skupiają się uszkodzenia od tarcia.
- Długość — zwykle w okolicach 11 metrów, choć zależy to od układu cumowniczego i dobiera się ją tak, aby sprężysta długość robocza była dość duża, by miała znaczenie, bez nadmiernego wydłużania zestawu.
Dobór i wymiarowanie
Średnicę i budowę ogona dobiera się do siły zrywającej liny stalowej, z którą jest spleciony, według tabel zgodności producenta lin cumowniczych, a nie przez ogólne dopasowanie wytrzymałości, ponieważ ogon zbyt mocny w stosunku do liny przekreśla sens tłumienia szarpnięć, a zbyt słaby staje się miejscem zerwania. Znaczenie ma też typ statku: jednostki przy nabrzeżach wystawionych na falowanie albo silną falę od mijających statków zyskują więcej na dłuższym, bardziej sprężystym ogonie nylonowym niż statki przy osłoniętych nabrzeżach na spokojnej wodzie.
Przepisy i klasa
Wyposażenie cumownicze podlega znakom klasyfikacyjnym dotyczącym cumowania i kotwiczenia, z minimalnymi siłami zrywającymi lin cumowniczych odniesionymi do wskaźnika wyposażenia statku. Wytyczne branżowe organizacji takich jak OCIMF, zwłaszcza dla zbiornikowców, określają zalecaną praktykę co do materiału, długości i odstępów przeglądów ogonów, a terminale coraz częściej oczekują udokumentowanej zgodności z tymi wytycznymi, zanim przyjmą statek do burty.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Degradacja włókien nylonowych albo poliestrowych od promieniowania UV | Zmniejszona siła zrywająca, niewidoczna z zewnątrz liny. |
| Pozostawione bez ochrony uszkodzenie od tarcia w kluzie | Miejscowe uszkodzenia włókien skupiają się dokładnie w punkcie największego obciążenia. |
| Poluzowany albo źle wykonany splot oka | Połączenie zawodzi przy nagłym obciążeniu i całkowicie oddziela ogon od liny stalowej. |
| Ogon niewymieniany ani niewycofywany według harmonogramu | Zmęczenie gromadzi się nierównomiernie w całym zapasie lin cumowniczych, a najsłabszy ogon pozostaje nieznany do chwili zerwania. |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Siła zrywająca dobrana do konkretnej liny stalowej tego statku, z pokazanym obliczeniem zgodności, a nie lina o podobnie brzmiącej średnicy.
- Splatanie wykonane według udokumentowanej normy, najlepiej ze świadectwem podającym zbadaną wytrzymałość gotowego oka, a nie samego surowca.
- Ochrona przed przetarciem wchodząca w skład dostawy, a nie sprzedawana osobno jako dodatek.
- Jasne wskazówki co do przeglądów i kryteriów wycofania, aby załoga miała obiektywny miernik zamiast oceny na oko.
Wycofuj ogon cumowniczy według harmonogramu opartego na godzinach użycia i widocznym przetarciu, a nie dopiero wtedy, gdy faktycznie pęknie — zanim ogon zerwie się przy nabrzeżu, zwykle od tygodni daje sygnały ostrzegawcze.