Wyposażenie napędu

Obracarka

Mały zębnik napędzany silnikiem sprzęga się z wałem lub kołem zamachowym silnika i obraca je z paroma obrotami na minutę do przeglądu, kontroli osiowania albo przetaczania przed startem wielkiego silnika wolnoobrotowego. Obracarka musi być zablokowana mechanicznie lub elektrycznie, by silnik główny nie mógł wystartować, póki jest jeszcze sprzęgnięta.

Urządzenie uziemiające wał

Zespół szczotki lub pierścienia ślizgowego mostkuje obracający się wał z kadłubem, rozładowując napięcie statyczne i indukowane, które inaczej przeskakiwałoby łukiem przez film olejowy łożyska pochwy wału, powoli nadgryzając jego powierzchnię.

Dobór i wymiarowanie

Sprzęgła dobiera się po przenoszonym momencie, dopuszczalnej niewspółosiowości i sztywności skrętnej potrzebnej, by częstości własne linii wałów trzymały się z dala od częstości zapłonów silnika w całym zakresie obrotów — rachunek robiony normalnie przez wytwórcę silnika lub przekładni, a nie brany z katalogu po samym momencie. Hamulce wału wymiaruje się na energię kinetyczną do pochłonięcia przy zatrzymaniu awaryjnym z pełnej prędkości morskiej, nie na statyczny moment trzymania. Obracarkę wymiaruje się na moment zrywający zimną, stojącą linię wałów — wyższy niż moment utrzymania jej w ruchu.

Przepisy i klasa

• Przepisy klasy wymagają obliczenia drgań skrętnych całej linii wałów, ze sztywnością sprzęgła włącznie, nim nowy typ silnika, przekładni czy sprzęgła zostanie zatwierdzony dla danego kadłuba.
• Blokady obracarki przeciw przypadkowemu startowi silnika głównego to standardowy punkt przeglądu klasy, sprawdzany fizycznie przy każdym przeglądzie odnowieniowym.
• Stan urządzenia uziemiającego wał (zużycie szczotki, ciągłość) sprawdza się przy przeglądzie — bo padła szczotka uziemiająca to częsty, łatwo przeoczany współsprawca uszkodzeń łożyska pochwy wału, znajdowanych dopiero w suchym doku.

Typowe usterki

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Sprzęgło dostarczone z obliczeniem drgań skrętnych dobranym do faktycznej kombinacji silnika i przekładni, nie generyczna część wymiarowana tylko momentem.
• Udokumentowana energia zatrzymania awaryjnego hamulców wału, odniesiona do faktycznej wyporności i prędkości morskiej statku.
• Obracarka z certyfikowaną blokadą mechaniczną lub elektryczną, nie z samą tabliczką ostrzegawczą.
• Materiał szczotki uziemiającej i napięcie sprężyny dobrane do godzin pracy ciągłej między planowanymi wymianami.

Godziny obracarki i próby blokad zapisujcie tak samo jak godziny pracy silnika głównego; unieszkodliwiona blokada obracarki to jedna z niewielu usterek napędu, która jednym błędem potrafi zniszczyć dwie maszyny.