Komputer załadunkowy

Co komputer załadunkowy naprawdę wylicza

Komputer załadunkowy bierze kształt kadłuba, układ zbiorników i dane statku pustego i dla dowolnego zestawienia ładunku, balastu i zapasów wprowadzonego przez oficera wylicza zanurzenie, przegłębienie, GM oraz moment gnący i siłę tnącą w każdym przekroju kadłuba na całej długości. Dla zbiornikowca liczy się to bardziej niż dla większości typów statków: ładunek jest ciekły, zbiorniki mogą być częściowo napełnione, a kolejność załadunku poprawna na końcu potrafi w połowie wyładunku obciążyć kadłub w sposób niedopuszczalny. Komputer sprawdza stan względem zatwierdzonych granic danego statku, a nie względem ogólnych reguł stateczności.

Główne elementy

Model danych kadłuba i zbiorników

Właściwa dla statku baza krzywych hydrostatycznych, pojemności zbiorników, położeń środków ciężkości i pantokaren, zbudowana z zatwierdzonej książki stateczności i podręcznika ładunkowego jednostki oraz zablokowana, by załoga nie zmieniła danych podstawowych.

Moduł stateczności w stanie nieuszkodzonym

Wylicza wyporność, zanurzenia dziobowe i rufowe, przegłębienie i GM oraz porównuje otrzymaną krzywą ramion prostujących z kryteriami stateczności nieuszkodzonej właściwymi dla wprowadzonego stanu załadowania.

Moduł wytrzymałości wzdłużnej

Tworzy krzywą momentu gnącego na wodzie spokojnej i siły tnącej wzdłuż kadłuba oraz sprawdza ją na każdej wręgi względem zatwierdzonych przez klasę granic dopuszczalnych, także w stanach pośrednich załadunku albo wyładunku, a nie tylko w stanie końcowym.

Moduł stateczności awaryjnej

Wymagany na zbiornikowcach powyżej właściwego progu wielkości: sprawdza stateczność resztkową po określonych uszkodzeniach kadłuba, potrzebną do spełnienia wymagań stateczności awaryjnej według MARPOL załącznik I.

Dobór i zatwierdzenie

Sam przyrząd musi mieć uznanie typu, a następnie zatwierdzenie klasy dla konkretnego statku, bo jest tylko tak dokładny jak wgrane w niego dane kadłuba. Armatorzy wybierający między systemami ważą zawarte moduły obliczeniowe, samą stateczność nieuszkodzoną albo nieuszkodzoną wraz z awaryjną i wytrzymałością, wygodę symulatora kolejności załadunku oraz to, czy oprogramowanie łączy się z okrętowym systemem sondowania zbiorników dla bieżących wartości w trakcie operacji.

Przepisy i klasa

SOLAS rozdz. II-1 wymaga na zbiornikowcach i masowcach właściwej wielkości przyrządów załadunkowych zdolnych ustalić stateczność nieuszkodzoną i awaryjną, a zamontowana jednostka musi po wgraniu danych kadłuba właściwych dla statku nosić zatwierdzenie klasy dla tej konkretnej jednostki. Przeglądy klasy sprawdzają, czy świadectwo zatwierdzenia jest ważne i czy przy każdym odnowieniu stan próbny zgadza się w granicach tolerancji z zatwierdzonym podręcznikiem ładunkowym.

Typowe usterki

• Dane kadłuba nieuaktualnione po przebudowie albo odnowieniu stali, przez co wynik nie odwzorowuje już rzeczywistego statku
• Zatwierdzenie wygasłe po aktualizacji oprogramowania, która zastąpiła wersję certyfikowaną, wytknięte przez kontrolę państwa portu
• Oficerowie wpisujący szacowane sondowania zbiorników zamiast rzeczywistych odczytów, przez co błędy narastają przez całą kolejność załadunku
• Pominięte w sprawdzeniu stany pośrednie załadunku, sprawdzony tylko stan końcowy, przez co szczyt naprężenia w środku kolejności pozostaje niezauważony

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Postępowanie o zatwierdzenie klasy zawarte w dostawie, a nie pozostawione stoczni albo armatorowi do osobnego załatwienia
• Ścieżkę aktualizacji danych kadłuba po każdej zmianie konstrukcyjnej
• Przyłącze do istniejących systemów sondowania zbiorników i sterowania ładunkiem
• Szkolenie obejmujące sprawdzanie stanów pośrednich, a nie tylko stan końcowy po załadowaniu

Przepuszczajcie przez komputer stany pośrednie kolejności wyładunku, a nie tylko początek i koniec: kadłuby zbiornikowców pękały od szczytów naprężeń istniejących zaledwie przez dwadzieścia minut w środku operacji ładunkowej.