Pompa resztkowa

Co wyróżnia pompę resztkową

Główne pompy ładunkowe to maszyny wirowe budowane na duże wydatki przy w miarę pełnym zalaniu ssania; gdy poziom w zbiorniku opadnie i pompa zacznie ciągnąć powietrze, wirnik odśrodkowy traci zalanie i sam się nie podniesie. Pompa resztkowa to jednostka wyporowa -- tłokowa, śrubowa albo napędzana strumienicą -- budowana, by przemieszczać ciecz dalej, nawet gdy ssanie zmienia się w korek pary i pozostałości. Jej zadaniem nie jest szybkość, tylko ostatnie jeden do dwóch procent ładunku, które rozstrzyga, jak czyste wyjdzie świadectwo zbiornika.

Główne elementy

Element pompujący

Typowo wyporowa jednostka tłokowa lub dwuśrubowa, a na wielu nowoczesnych zbiornikowcach strumienica napędzana parą lub wodą, bez żadnych części ruchomych w strumieniu ładunku.

Linia resztkowa i kolektor

Wydzielona linia o małej średnicy, oddzielna od głównej linii ładunkowej, prowadzona do niskiego punktu w każdym zbiorniku, tak by ostatnią ciecz dało się ciągnąć bez konkurowania ze ssaniem pompy głównej.

Obsługa oparów

Separator gaz-ciecz albo układ odpowietrzenia przed pompą, bo służba resztkowa rutynowo zasysa mieszany strumień ciecz-para, który natychmiast wywołałby kawitację w pompie wirowej.

Kryteria doboru

• Lepkość i prężność par ładunku -- strumienice potrzebują zasilania płynem napędowym i tracą sprawność na produktach o wysokiej lepkości; pompy tłokowe obsługują szerszy zakres, ale wymagają więcej obsługi.
• Tempo osuszania określone przez umowę czarterową lub terminal, często wyrażone jako minimalna końcowa pustka albo maksymalny czas ukończenia.
• Zgodność z gatunkiem ładunku, bo systemy resztkowe na chemikaliowcach muszą być rozdzielone na zbiorniki tak samo jak system główny.

Przepisy i klasa

Załącznik I i załącznik II konwencji MARPOL ustalają, jak dokładnie zbiornik musi być osuszony przed balastowaniem lub myciem, a skuteczność systemu resztkowego rozstrzyga wprost o ilości pozostałości lądującej w zbiorniku slopowym, a nie za burtą. Przepisy klasy wymagają, by system resztkowy był badany podczas prób ładunkowych i objęty przeglądem okresowym pompowni.

Typowe usterki

• Wejście powietrza przez zużyty zawór ssawny, co odczytuje się jako niskie tempo osuszania i często błędnie diagnozuje jako zużytą pompę.
• Za niskie ciśnienie płynu napędowego strumienicy, częste, gdy pompa napędowa jest dzielona z inną służbą, a zapotrzebowanie szczytuje równocześnie.
• Zator linii resztkowej od narostu parafiny lub polimeru przy ładunkach skłonnych do krzepnięcia w temperaturze otoczenia zbiornika.
• Przeciek dławnicy w typach tłokowych, powolna awaria pokazująca się jako ubytek ładunku, a nie nagły alarm.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Dane zgodności ładunkowej dla faktycznego wachlarza produktów, jakimi statek handluje, nie generyczna tabela odporności chemicznej.
• Wspólność części z głównymi pompami ładunkowymi tam, gdzie flota standaryzuje się na jednym wytwórcy.
• Udokumentowane krzywe osiągów osuszania w realistycznych warunkach ssania u końca wyładunku, nie tylko wartości z prób na czystej wodzie.

Pompa resztkowa wyglądająca dobrze na próbie wodnej może i tak oblać wymóg suchego zbiornika czarterującego na lepkim ładunku -- krzywą osuszania sprawdzajcie zawsze przy faktycznej lepkości i temperaturze ładunku, nie przy wartości domyślnej wytwórcy.