Co sprawdzić w Kluza kotwiczna.
Inaczej niż komora łańcuchowa albo winda kotwiczna, które obsługują łańcuch już wewnątrz statku, kluza kotwiczna jest jedynym miejscem, w którym łańcuch kotwiczny przechodzi przez poszycie kadłuba, i dlatego ma naraz dwa sprzeczne zadania: pozwolić łańcuchowi biec swobodnie przy jak najmniejszym zużyciu i utrzymać kadłub szczelnym wokół tego otworu. Spotyka się dwa układy - typ kielichowy, rozszerzony na zewnątrz przy końcu burtowym, aby prowadzić łańcuch łagodnie niezależnie od kąta, oraz typ rurowy o prostszym przewiercie, który bardziej polega na kształcie kieszeni kotwicznej przy właściwym osadzeniu kotwicy. Wybór zależy głównie od kształtu…
Co wyróżnia kluzę kotwiczną
Inaczej niż komora łańcuchowa albo winda kotwiczna, które obsługują łańcuch już wewnątrz statku, kluza kotwiczna jest jedynym miejscem, w którym łańcuch kotwiczny przechodzi przez poszycie kadłuba, i dlatego ma naraz dwa sprzeczne zadania: pozwolić łańcuchowi biec swobodnie przy jak najmniejszym zużyciu i utrzymać kadłub szczelnym wokół tego otworu. Spotyka się dwa układy - typ kielichowy, rozszerzony na zewnątrz przy końcu burtowym, aby prowadzić łańcuch łagodnie niezależnie od kąta, oraz typ rurowy o prostszym przewiercie, który bardziej polega na kształcie kieszeni kotwicznej przy właściwym osadzeniu kotwicy. Wybór zależy głównie od kształtu kadłuba w części dziobowej i od zabudowanego typu kotwicy, ponieważ kotwica bezpoprzeczkowa wymaga wgłębienia poszycia w kieszeń kotwiczną, o którą opierają się łapy przy pełnym wybraniu.
Główne elementy
- Zewnętrzny kielich albo króciec - rozszerzony lub prosty otwór w poszyciu, w którym łańcuch wchodzi jako pierwszy, ukształtowany tak, aby unikać ostrych kątów łańcucha powodujących zużycie.
- Korpus rury - staliwna albo spawana rura biegnąca od poszycia aż do dna komory łańcuchowej, dobrana do średnicy łańcucha z luzem pozwalającym mu biec bez zakleszczania.
- Kieszeń kotwiczna - ukształtowane wgłębienie w poszyciu, dopasowane do profilu łap kotwicy, w którym kotwica osiada, tak aby przylegała równo i nie wystawała poza kadłub w położeniu sztauerskim.
- Kołnierz wewnętrzny i przyłącze komory łańcuchowej - miejsce, w którym rura kończy się przy komorze łańcuchowej, niekiedy z pokrywą rury kluzowej powstrzymującą wodę i rozbryzgi przed wejściem do komory.
- Wykładzina zużywalna - wymienna wykładzina w konstrukcjach o dużym zużyciu, przejmująca ścierne działanie łańcucha zamiast samego korpusu rury.
Dobór / wymiarowanie
Średnica przewiertu wynika wprost z zabudowanej wielkości łańcucha według tablic kotwic i łańcuchów towarzystwa klasyfikacyjnego opartych na liczbie wyposażenia statku, z luzem dostatecznym, aby łańcuch biegł swobodnie także mokry, oblodzony albo lekko odkształcony. Promień gięcia rury musi mieścić się w granicach unikających nadmiernego zużycia między łańcuchem a rurą i zakleszczania łańcucha przy wydawaniu albo wybieraniu pod kątem. Kształt kieszeni kotwicznej dopasowuje się do konkretnego modelu i masy kotwicy, ponieważ producenci kotwic dostarczają szablony kieszeni - kieszeń ogólna, nieodpowiadająca zabudowanej kotwicy, zostawi ją wystającą poza kadłub albo zakleszczoną przy sztauowaniu.
Przepisy / klasa
Towarzystwa klasyfikacyjne określają średnicę przewiertu, grubość ścianki i materiał kluzy kotwicznej według liczby wyposażenia statku i zabudowanego wyposażenia kotwicznego, w ramach przepisów dla wyposażenia kotwicznego i cumowniczego, a nie jako osobnego wymagania SOLAS. Układ musi utrzymywać kotwicę prawidłowo osadzoną, aby nie uszkadzała poszycia i nie obluzowała się na fali, co inspektorzy klasy sprawdzają w ramach okresowych przeglądów wyposażenia.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Wyżłobienia zużyciowe w przewiercie rury po latach kontaktu z łańcuchem | Łańcuch biegnie mniej gładko, zużycie narasta dalej, a w końcu ścianka rury się przecieńcza |
| Korozja korpusu rury, zwłaszcza w strefie rozbryzgu przy linii wodnej | Ubytek, który nieuchwycony przy przeglądzie może dojść aż do przedziurawienia |
| Niedopasowana albo odkształcona kieszeń kotwiczna | Kotwica nie przylega równo, drga albo obluzowuje się na fali i może uszkodzić poszycie |
| Pęknięte spoiny między rurą a poszyciem | Możliwa droga przecieku do komory łańcuchowej albo do skrajnika dziobowego |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Średnica przewiertu i promień gięcia obliczone wobec rzeczywiście zabudowanej wielkości i klasy łańcucha, a nie wobec tablicy według wielkości statku.
- Profil kieszeni kotwicznej potwierdzony przed wykonaniem wobec szablonu producenta dla konkretnego modelu kotwicy.
- Materiał i grubość odpowiednie do spodziewanego zużycia, zwłaszcza na jednostkach często kotwiczących.
Sprawdzaj przy każdym wybraniu, czy kotwica osiada w kieszeni całkowicie równo - wystająca kotwica to nie tylko kwestia wyglądu, przyjmuje ona wprost uderzenia zabieranej fali i może zapoczątkować przeciek poszycia, który ujawni się dopiero po tygodniach jako niewyjaśniona wilgoć w skrajniku dziobowym.
