Co sprawdzić w Rolka na podstawie.
Inaczej niż stała kluza, po której lina po prostu się przesuwa, rolka na podstawie niesie linę na obracającym się bębnie, więc rolka obraca się wraz z liną, zamiast pozwalać jej ślizgać się po nieruchomej krawędzi. Zmniejsza to ścieranie liny albo liny stalowej i obniża siłę ciągu potrzebną na wciągarce, co liczy się najbardziej tam, gdzie lina ostro zmienia kierunek, na przykład przy prowadzeniu liny cumowniczej z bębna wciągarki w dół do kluzy przy krawędzi pokładu albo przy prowadzeniu liny holowniczej pod obciążeniem na holowniku czy jednostce wsparcia offshore. Rolki na…
Co wyróżnia ten typ
Inaczej niż stała kluza, po której lina po prostu się przesuwa, rolka na podstawie niesie linę na obracającym się bębnie, więc rolka obraca się wraz z liną, zamiast pozwalać jej ślizgać się po nieruchomej krawędzi. Zmniejsza to ścieranie liny albo liny stalowej i obniża siłę ciągu potrzebną na wciągarce, co liczy się najbardziej tam, gdzie lina ostro zmienia kierunek, na przykład przy prowadzeniu liny cumowniczej z bębna wciągarki w dół do kluzy przy krawędzi pokładu albo przy prowadzeniu liny holowniczej pod obciążeniem na holowniku czy jednostce wsparcia offshore. Rolki na podstawie ustawia się celowo wyżej niż okucia na poziomie pokładu, aby utrzymać linę z dala od okuć pokładowych i od pracujących w pobliżu ludzi.
Główne elementy
Słupek
Spawany stojak stalowy, przykręcony na wylot albo przyspawany do konstrukcji pokładu, dobrany do obciążeń liny, jakich rolka może się spodziewać.
Bęben rolki i łożyska
Bęben ze stali albo materiału kompozytowego obracający się na wale w tulejach ślizgowych lub łożyskach tocznych; rodzaj łożyska przesądza, jakie obciążenie rolka przyjmie, zanim zatrze się zamiast się obracać.
Rama albo widelec rolki
Utrzymuje bęben rolki na właściwej wysokości i pod właściwym kątem względem biegu liny, niekiedy z kabłąkiem zapobiegającym zeskoczeniu liny z rolki przy nagłej zmianie kierunku.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Zatarcie łożyska od braku smarowania albo korozji | Rolka przestaje się obracać, lina przesuwa się po niej dokładnie tak jak po stałej kluzie, co przekreśla sens tego okucia |
| Wytarcie rowka w bębnie rolki przez lata kontaktu z liną | Powstają ostre krawędzie wcinające się we włókna liny albo druty liny stalowej, co przyspiesza jej wymianę |
| Pęknięcia fundamentu słupka pod powtarzanymi wysokimi obciążeniami cumowniczymi albo holowniczymi | Ryzyko awarii konstrukcyjnej; okucie, które zawiedzie pod obciążeniem, może odbić ze śmiertelną siłą |
| Brakujący albo uszkodzony kabłąk liny | Lina może zeskoczyć z rolki przy nagłej zmianie kąta obciążenia i wrócić na ostrą krawędź pokładu |
Dobór
Dobór wynika z dopuszczalnego obciążenia roboczego liny, którą rolka ma prowadzić, z największego kąta opasania liny na rolce oraz z dostępnego miejsca i wysokości na pokładzie. Przy wciągarkach holowniczych i cumowniczych obciążenie robocze rolki powinno dorównywać sile trzymania hamulca wciągarki albo ją przewyższać, a nie odpowiadać samemu zwykłemu naprężeniu roboczemu, ponieważ rolka za mała wobec obciążenia szczytowego jest słabym punktem zawodzącym wcześniej niż sama lina. Znaczenie ma również średnica bębna: zbyt mała nadmiernie zagina linę i skraca jej okres służby.
Przepisy i klasa
Rolki na podstawie podlegają przepisom klasy dla wyposażenia cumowniczego i holowniczego jako część całego układu i dobiera się je wobec projektowego ciągu liny albo siły zrywającej lin cumowniczych statku. W większości reżimów klasy nie ma osobnego przeglądu okresowego poświęconego samej rolce, ale objęta jest ona ogólnym przeglądem wyposażenia pokładowego i układu cumowniczego przy każdym przeglądzie, a rolka, która przestała obracać się swobodnie, jest usterką, którą należy zapisać i usunąć, a nie zostawiać inspektorowi do znalezienia.
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Rodzaj łożyska i spodziewany odstęp obsługi, ponieważ łożysko zamknięte na cały okres życia, którego nie da się smarować, jest na pokładzie w mgle solnej obciążeniem.
- Materiał i twardość bębna odpowiednie do faktycznie stosowanego rodzaju liny, ponieważ lina stalowa zużywa rolkę inaczej niż lina syntetyczna.
- Znamionowe obciążenie robocze wyraźnie wybite albo udokumentowane przy słupku, a nie tylko na samym bębnie rolki.
Jeżeli rolka na podstawie przestała się obracać, traktuj ją przy ocenie obciążeń jak stałą kluzę i sprawdź ją przed kolejną ciężką pracą cumowniczą albo holowniczą, bo zatarta rolka pod obciążeniem zachowuje się zupełnie inaczej niż okucie, które zakłada w tym miejscu plan pokładu.