Przesuwna pokrywa lukowa

Co wyróżnia przesuwne pokrywy lukowe

Inaczej niż pokrywy składane odchylane do góry albo pokrywy pontonowe podnoszone dźwigiem, pokrywy przesuwne jadą poziomo na wózkach kołowych biegnących w torach wzdłuż zrębnicy luku. W układzie z odstawianiem na bok każdy płat parkuje obok otworu; w układzie typu piggyback jeden płat wjeżdża po pochylonych torach na sąsiedni, więc cały komplet piętrzy się na jednym końcu bez potrzeby miejsca postojowego przy zrębnicy. Kontenerowce wolą rozwiązania przesuwne, bo górna krawędź zrębnicy musi pozostać wolna dla stosów kontenerów i mostów mocujących oraz dlatego, że otwieranie i zamykanie musi iść szybko między zawinięciami.

Główne elementy

Konstrukcja płata

Płaty stalowe usztywnione pod obciążenia ładunku pokładowego ustawionego na wierzchu, bo kontenerowce rutynowo piętrzą mocowane skrzynie wprost na zamkniętych pokrywach lukowych.

Koła i tor

Wózki kołowe jadące w obrobionym torze osadzonym w zrębnicy, z odcinkami pochylonymi w rozwiązaniach typu piggyback, by w trakcie jazdy unieść jeden płat ponad drugi.

Układ klinowania i docisku

Kliny hydrauliczne albo mechaniczne ściągają płat na uszczelkę gumową osadzoną w zrębnicy, ściskając ją do standardu wodoszczelności, jaki pokrywa musi spełnić.

Napęd

Siłowniki hydrauliczne albo układ ciągnący liną przemieszczają płaty; większe pokrywy na nowszych kontenerowcach napędza się często hydraulicznie płat po płacie z miejscowego albo zdalnego stanowiska sterowania.

Rynny odwadniające

Rynny zrębnicy i zwrotne zawory odwadniające odprowadzają wodę, która przedostanie się za uszczelnienie pierwotne, nim zdąży dojść do ładowni.

Dobór i wymiarowanie

Przepisy i klasa

Pokrywy lukowe certyfikuje się względem przepisów klasy dotyczących strugoszczelności i konstrukcji, które wymiarują grubość blach i usztywnienia pod obciążenia falowe i napór wody zabieranej spodziewane w miejscu montażu na pokładzie, z wyższymi wymaganiami im dalej ku dziobowi leży luk. Międzynarodowa konwencja o liniach ładunkowych ustala minimalne wysokości zrębnic i wymaga pokryw strugoszczelnych według standardu właściwego dla wolnej burty statku. Okresowe przeglądy klasy obejmują próbę wężową albo ultradźwiękową uszczelnienia oraz sprawdzenie osprzętu mocującego i napędowego, bo pokrywa wyglądająca na zamkniętą może i tak przeciekać, gdy kliny nie są dociągnięte do końca.

Typowe usterki

• Zużycie toru i zanieczyszczenia - pozostałości ładunku albo korozja w torze zrębnicy zakleszczają koła i zmuszają napęd do cięższej pracy, niż przewidziano, co przyspiesza dalsze zużycie.
• Utrata docisku uszczelki - stwardniała albo rozdarta uszczelka lub kliny niedociągnięte do końca przepuszczają wodę, choć płat wygląda na całkiem zamknięty.
• Awaria koła albo wózka - zatarte koło potrafi wykoleić płat w połowie otwierania czy zamykania i zablokować pracę do czasu uwolnienia.
• Zabrudzenie zaworu odwadniającego - zatkany zawór zwrotny sprawia, że woda, która przedostała się za uszczelnienie, stoi w rynnie zrębnicy zamiast odpłynąć.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Certyfikacja konstrukcyjna odpowiadająca rzeczywistym obciążeniom od stosów ładunku pokładowego, jakie statek zamierza wozić, a nie wartości nominalnej
• Materiał toru i kół dobrany do środowiska korozyjnego, bo wymiana w połowie okresu służby jest na pracującym kontenerowcu bardzo uciążliwa
• Zapasowe profile uszczelek dopasowane dokładnie do rowka zrębnicy, bo ogólny zapas uszczelek rzadko domyka poprawnie
• Udokumentowane wyniki próby wężowej albo ultradźwiękowej z uruchomienia jako punkt odniesienia dla przyszłych przeglądów

Przejdźcie tor zrębnicy i sprawdźcie stan uszczelek przed każdym przeglądem linii ładunkowej, zamiast polegać na jednej próbie ultradźwiękowej - zanieczyszczenie toru i zużycie uszczelek narastają, a wychwycenie ich wcześnie wychodzi znacznie taniej niż po zalaniu ładowni.