Co sprawdzić w Czujka dymu (optyczna).
Optyczna, czyli fotoelektryczna, czujka dymu działa na zasadzie rozproszenia światła: małe źródło światła wewnątrz komory pomiarowej, w nowszych wykonaniach dioda LED, świeci w poprzek komory z dala od odbierającej fotodiody. Dym wchodzący do komory rozprasza to światło na fotodiodę i wyzwala alarm. Czyni to czujki optyczne szczególnie czułymi na gęsty, widoczny dym typowy dla pożarów tlących się, jak przegrzana izolacja kabli, tapicerka czy wolno palący się materiał, a to właśnie ten obraz pożaru jest najbardziej prawdopodobny w pomieszczeniach mieszkalnych i sterowniczych. To inna zasada wykrywania niż w czujce jonizacyjnej, która…
Co wyróżnia optyczną czujkę dymu
Optyczna, czyli fotoelektryczna, czujka dymu działa na zasadzie rozproszenia światła: małe źródło światła wewnątrz komory pomiarowej, w nowszych wykonaniach dioda LED, świeci w poprzek komory z dala od odbierającej fotodiody. Dym wchodzący do komory rozprasza to światło na fotodiodę i wyzwala alarm. Czyni to czujki optyczne szczególnie czułymi na gęsty, widoczny dym typowy dla pożarów tlących się, jak przegrzana izolacja kabli, tapicerka czy wolno palący się materiał, a to właśnie ten obraz pożaru jest najbardziej prawdopodobny w pomieszczeniach mieszkalnych i sterowniczych. To inna zasada wykrywania niż w czujce jonizacyjnej, która szybciej reaguje na małe, gwałtownie palące się płomienie, ale na nowszym tonażu bywa rzadsza, oraz niż w czujce ciepła, która zadziała dopiero po wzroście temperatury, co jest za wolne na wczesne ostrzeżenie o pożarze w pomieszczeniach mieszkalnych.
Główne elementy
Komora pomiarowa
Komora o kształcie labiryntu wpuszczająca dym i odcinająca światło otoczenia, tak pomyślana, by pył i owady nie wyzwalały łatwo fałszywego alarmu, a prawdziwy dym mimo to docierał do drogi światła.
Źródło światła i fotodioda
Nadajnik LED i odbiornik fotodiodowy ustawione pod kątem tak, by przy czystym powietrzu żadne światło nie docierało do odbiornika; cząstki dymu rozpraszają na niego światło, a powstały sygnał wyzwala alarm.
Podstawa i przyłącze pętli
Czujki są w nowszych pętlach adresowalne, każda z własną tożsamością w centrali pożarowej, tak że dokładnie ta czujka, która alarmuje, a więc i jej położenie, jest znana natychmiast, a nie tylko strefa.
Funkcja próby i wyłączenia
Większość głowic adresowalnych pozwala na zdalną próbę i odczyt czułości z centrali, dzięki czemu załoga może sprawdzić zabrudzenie komory bez fizycznego docierania do każdej czujki.
Dobór / wymiarowanie
| Parametr | Co rozstrzyga |
|---|---|
| Rodzaj pomieszczenia | Pomieszczenia mieszkalne i sterownicze pasują do czujek optycznych; kambuzy i maszynownie wymagają często zamiast nich czujek ciepła, by uniknąć uciążliwych alarmów od pary i oparów |
| Zgodność pętli i centrali | Głowice adresowalne muszą pasować do protokołu centrali pożarowej zamontowanej na statku |
| Rozstaw i pokrywana powierzchnia | Ustalone przez zatwierdzony plan wykrywania pożaru, na podstawie wysokości pomieszczenia i jego układu |
Przepisy / klasa
SOLAS rozdział II-2 wymaga na większości statków towarowych i pasażerskich stałego wykrywania pożaru w pomieszczeniach mieszkalnych, służbowych i sterowniczych, przy czym rodzaj czujek, ich rozstaw i pokrycie ujmuje zatwierdzony plan ochrony przeciwpożarowej. Czujki muszą mieć uznanie typu według właściwej normy osiągowej IMO dla wykrywania pożaru, a przeglądy klasy sprawdzają działanie czujek, adresową identyfikację w centrali oraz to, że żadnej czujki nie wyłączono ani nie unieruchomiono bez udokumentowanego powodu.
Typowe usterki
- Komora zabrudzona pyłem albo mgłą lakierniczą przy pracach obsługowych — powoduje powtarzające się fałszywe alarmy, aż załoga zaczyna wyłączać kłopotliwe czujki, co przekreśla rzeczywistą ochronę.
- Czujka zamalowana — wzrokowo obecna, ale droga światła może być zasłonięta albo, gorzej, głowicę zdjęto i nigdy nie założono z powrotem.
- Głowica pozostawiona wyłączona w centrali po pracach obsługowych i nigdy nieprzywrócona — rzeczywista luka w pokryciu ujawniająca się dopiero przy przeglądzie albo, gorzej, w prawdziwym pożarze.
- Zła odmiana czujki zamontowana w kambuzie albo pomieszczeniu maszynowym — głowice optyczne dają tam uciążliwe alarmy od pary czy mgły olejowej, podkopując zaufanie załogi do całego systemu.
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Uznanie typu odpowiadające protokołowi już zamontowanej centrali pożarowej, bo systemy adresowalne rzadko są zgodne między wytwórcami.
- Zgłaszanie zabrudzenia i czułości do centrali, a nie samo wyjście alarm albo brak alarmu.
- Fizycznie zgodną podstawę, tak by wymiana głowic nie wymagała przekładania okablowania pętli.
Śledźcie wzorce fałszywych alarmów według adresu czujki, a nie tylko według strefy — pojedyncza głowica alarmująca raz po raz to niemal zawsze zabrudzona komora, a wyczyszczenie albo wymiana tej jednej czujki jest znacznie lepsza niż nauczenie się przez załogę wyciszania całej strefy.