Klapa przeciwpożarowa i dymowa

Co wyróżnia klapę przeciwpożarową i dymową

Kanały wentylacyjne przebijają wprost przegrody pożarowe, wokół których zbudowana jest konstrukcja statku, więc bez klapy pożar w jednym pomieszczeniu wciągnąłby dym i płomień szybem do każdego pomieszczenia obsługiwanego przez ten kanał. Klapa przeciwpożarowa i dymowa to zamknięcie osadzone w tym przejściu, które zamyka kanał i przywraca granicę pożarową. Różni się od zwykłej przepustnicy regulacyjnej, która jedynie równoważy przepływ powietrza i nie ma klasy ogniowej, oraz od klapy zwrotnej, która powstrzymuje przepływ wsteczny, ale nie jest przewidziana do zatrzymania ciepła czy dymu przez określony czas.

Główne elementy

Płyta albo zespół zamykający

Pojedyncza płyta, zespół wielopłytowy albo zamknięcie kurtynowe dobrane tak, by zamknąć cały przekrój kanału. Standardem jest wykonanie stalowe; płyta jest zaklasyfikowana do utrzymania kształtu i szczelności pod działaniem ognia przez określony czas, zwykle dobrany do przegrody klasy A albo B, którą chroni.

Napęd i wyzwalanie

Większość klap zamyka się na wyzwalaczu topikowym topniejącym w ustalonej temperaturze albo na napędzie ze sprężyną powrotną wyzwalanym elektrycznie z instalacji wykrywania i alarmu pożarowego, co pozwala zamknąć klapę zdalnie z mostka albo ze stanowiska dowodzenia akcją pożarową na długo przed tym, nim wyzwalacz topikowy osiągnąłby swoją temperaturę topnienia.

Rama i przyłącze do kanału

Rama stalowa wspawana albo wkręcona w kanał w miejscu przejścia przez przegrodę pożarową, uszczelniona względem przejścia przez grodź czy pokład, tak by odporność ogniowa konstrukcji nie została osłabiona w miejscu połączenia.

Wskaźnik położenia

W klapach obsługujących wentylację pomieszczeń mieszkalnych albo maszynowych wskaźnik miejscowy lub zdalny pokazuje stan otwarty lub zamknięty, często powtórzony na stanowisku dowodzenia akcją pożarową, tak by w czasie pożaru załoga wiedziała, które szyby są już odcięte.

Dobór / wymiarowanie

Przepisy / klasa

SOLAS rozdział II-2 wymaga, by kanały wentylacyjne przechodzące przez przegrody pożarowe miały klapy przeciwpożarowe dające się zamknąć ręcznie z obu stron przegrody, a dla kanałów obsługujących pomieszczenia maszynowe i kambuzy wymaga możliwości zamknięcia zdalnego z miejsca poza tymi pomieszczeniami. Położenie i zgrupowanie klap muszą znaleźć się na zatwierdzonym planie ochrony przeciwpożarowej, a przeglądy klasy sprawdzają przy każdym przeglądzie rocznym, czy wyzwalacze topikowe mają właściwą temperaturę zadziałania i czy mechanizmy zamknięcia zdalnego pracują swobodnie.

Typowe usterki

• Klapa zamalowana przy pracach obsługowych — płyta nie dosiada już całkowicie, a odporność ogniowa jest utracona, bez niczyjej wiedzy.
• Wyzwalacz topikowy zastąpiony wyzwalaczem o błędnej temperaturze zadziałania — zamyka się w gorącej maszynowni za wcześnie albo za późno, by miało to znaczenie.
• Cięgno zdalne albo linka Bowdena zapieczona od korozji — miejscowy wyzwalacz topikowy nadal działa, ale zamknięcie z mostka zawodzi.
• Klapa zaklinowana w położeniu otwartym dla dodatkowej wentylacji w tropikach — przekreśla cały jej sens i jest częstym uchybieniem przy kontroli państwa portu.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Odporność ogniową klapy poświadczoną jako odpowiadającą rzeczywistej klasie przegrody, w którą będzie wbudowana, a nie klasyfikację ogólną.
• Napęd zgodny z protokołem istniejącej na statku instalacji wykrywania i alarmu pożarowego.
• Wymiary ramy dobrane do kanału w stanie zamontowanym, co pozwala uniknąć przeróbek na miejscu mogących osłabić szczelność.
• Udokumentowane uznanie typu uznanego towarzystwa klasyfikacyjnego, bo klapy są wyposażeniem bezpieczeństwa według SOLAS podlegającym przeglądom.

Klapa zamalowana na stałe jest gorsza niż brak klapy, bo załoga wierzy, że granica pożarowa jest nienaruszona, gdy tak nie jest — sprawdzajcie ruch płyty ręką przy każdym obchodzie przeciwpożarowym, a nie sam wskaźnik położenia.