Co sprawdzić w Gaśnice przenośne (CO₂, proszkowe, pianowe).
Gaśnica przenośna nie jest towarem wymiennym; środek w jej wnętrzu rozstrzyga, gdzie wolno ją przechowywać i co potrafi ugasić. CO2 wypiera tlen i chłodzi przez rozprężanie, nie zostawiając pozostałości, i dlatego jest standardowym wyborem obok rozdzielnic i w centrali manewrowo-kontrolnej maszynowni. Suchy proszek gaśniczy przerywa reakcję łańcuchową płomienia i działa na pożary klas A, B i C, ale zanieczyszcza przyrządy i pracujące maszyny i nie wolno go stosować blisko odsłoniętych styków elektrycznych bez odłączenia obwodu spod napięcia. Gaśnice pianowe, dziś zwykle z AFFF albo z odpowiednikiem bezfluorowym, tworzą na powierzchni…
Co oddziela od siebie trzy środki gaśnicze
Gaśnica przenośna nie jest towarem wymiennym; środek w jej wnętrzu rozstrzyga, gdzie wolno ją przechowywać i co potrafi ugasić. CO2 wypiera tlen i chłodzi przez rozprężanie, nie zostawiając pozostałości, i dlatego jest standardowym wyborem obok rozdzielnic i w centrali manewrowo-kontrolnej maszynowni. Suchy proszek gaśniczy przerywa reakcję łańcuchową płomienia i działa na pożary klas A, B i C, ale zanieczyszcza przyrządy i pracujące maszyny i nie wolno go stosować blisko odsłoniętych styków elektrycznych bez odłączenia obwodu spod napięcia. Gaśnice pianowe, dziś zwykle z AFFF albo z odpowiednikiem bezfluorowym, tworzą na powierzchni cieczy palnej film, który zarazem dusi pożar i zapobiega ponownemu zapaleniu, co czyni je wyborem do kambuzów, farbiarni i stanowisk bunkrowania.
Główne elementy
Zbiornik i zespół zaworu
Zbiornik ciśnieniowy jest wybity datą badania, ciśnieniem roboczym i masą własną. W urządzeniach CO2 środek przechowuje się jako gaz skroplony pod własnym ciśnieniem par; w urządzeniach proszkowych i pianowych środek wypycha osobny mały nabój z CO2 albo azotem lub ładunek pod stałym ciśnieniem w korpusie głównym.
Wąż wylotowy i dysza śniegowa
Urządzenia CO2 mają szeroką dyszę śniegową z tworzywa, by zapobiec odmrożeniom i wyładowaniom elektrostatycznym; urządzenia proszkowe i pianowe używają węższego węża gumowego z prądownicą. Pęknięta dysza albo stwardniały wąż to częsty powód niezaliczenia badania przez urządzenie, nawet gdy ładunek jest pełny.
Wieszak i manometr
Urządzenia proszkowe i pianowe pod stałym ciśnieniem mają manometr z zielonym polem; wskazówka w polu czerwonym oznacza, że uszczelnienie zawiodło i urządzenie trzeba na nowo przygotować, a nie tylko dopełnić środkiem. Urządzenia CO2 nie mają manometru i sprawdza się je przez ważenie.
Dobór według miejsca
Klasa, pojemność i środek muszą odpowiadać pomieszczeniu, a nie tylko zagrożeniu pożarowemu w ogólnych słowach:
- Maszynownia i pomieszczenia rozdzielnic: CO2, klasa 5 kg, ustawione w zasięgu drogi ewakuacyjnej.
- Kambuz: piana albo środek do tłuszczów jadalnych na pożary oleju do smażenia, nigdy proszek jako pierwszy wybór, bo gorący pożar oleju może zapalić się ponownie, gdy proszek opadnie.
- Pokład i magazyny: suchy proszek, typowo urządzenia 9 kg albo 12 kg, na ogólne zagrożenie klas A i B.
- Farbiarnie i magazyny chemikaliów: piana, dobrana do temperatury zapłonu przechowywanych tam materiałów.
Wymagania SOLAS i klasy
SOLAS rozdział II-2 ustala najmniejszą liczbę i rodzaje gaśnic przenośnych według pomieszczenia i typu statku oraz wymaga na każde dziesięć wożonych gaśnic danego rodzaju co najmniej jednego ładunku zapasowego albo urządzenia zapasowego, przy czym nie mniej niż dwa zapasy na rodzaj. Towarzystwa klasyfikacyjne wymagają corocznego badania przez certyfikowany zakład serwisowy oraz próby ciśnieniowej hydraulicznej w odstępach ustalonych normą, według której urządzenie zbudowano, typowo co dziesięć lat dla zbiornika. Sprawdzenia masy urządzeń CO2 wykonuje się zwykle przy każdym przeglądzie rocznym; ubytek większy niż dziesięć procent masy ładunku kieruje urządzenie do ponownego napełnienia.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Skorodowany albo wgnieciony zbiornik | Nie przechodzi próby ciśnieniowej, urządzenie wycofane przed planowym terminem ponownego napełnienia |
| Zbrylony proszek od wniknięcia wilgoci | Środek nie wypływa swobodnie, gaśnica jest bezużyteczna w prawdziwym pożarze |
| Wskazówka manometru w polu czerwonym, utracona szczelność | Urządzenie po cichu straciło ciśnienie i po uruchomieniu nie wyrzuci środka |
| Brak albo przeterminowanie zawieszki serwisowej | Uchybienie przy kontroli państwa portu, przy uwadze dotyczącej ochrony przeciwpożarowej może prowadzić do zatrzymania statku |
| Gaśnica ustawiona za ładunkiem albo meblami | Załoga nie sięgnie po nią w czasie reakcji założonym w planie ochrony przeciwpożarowej |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Uprawnienie do obsługi dokładnie tego typu gaśnic w systemie uznanej organizacji administracji bandery, a nie samą ogólną licencję na sprzęt przeciwpożarowy.
- Identyfikowalne zapisy partii środka, zwłaszcza koncentratu pianotwórczego, bo niektóre starsze receptury AFFF są dziś ograniczone przepisami środowiskowymi.
- Realistyczny czas oczekiwania na próbę ciśnieniową, która zabiera zbiornik ze statku na kilka dni, o ile dostawca nie ma ruchomego stanowiska badawczego.
- Zapas właściwych wieszaków, bo gaśnica zamienna niepasująca do istniejącego wieszaka kończy luzem w schowku.
Ważcie gaśnice CO2 samodzielnie o tej samej porze przy każdym obchodzie, zamiast ufać ostatniej naklejce serwisowej; powolny przeciek przy gnieździe zaworu widać na wadze na długo przed tym, nim wychwyciłby go manometr albo oględziny.