Sprężarka powietrza awaryjna/portowa

Co odróżnia tę sprężarkę od głównych sprężarek powietrza rozruchowego

Statek przewozi zwykle dwie główne sprężarki powietrza rozruchowego dobrane tak, aby napełnić butle powietrza w zadanym czasie od stanu pustego. Sprężarka awaryjna, czyli portowa, jest trzecim, mniejszym zespołem o własnym niezależnym napędzie i własnym sposobie rozruchu, który nie zależy od tego, czy statek dysponuje już sprężonym powietrzem albo zasilaniem głównym. Jej zadanie jest wąskie: wprowadzić do butli rozruchowych dość powietrza, aby przekręcić silnik pomocniczy, który następnie przywróci zasilanie elektryczne, albo dać silnikowi głównemu jeden rozruch, gdy statek pozostaje całkowicie bez zasilania. Nie jest dobrana do pracy ciągłej i nie ma sama napełniać głównej instalacji powietrznej.

Główne elementy

Napęd

Jednostki napędzane silnikiem wysokoprężnym są powszechne, ponieważ nie zależą od tego, czy rozdzielnica awaryjna jest pod napięciem; jednostki napędzane elektrycznie są dopuszczalne tylko tam, gdzie zasilanie jest rzeczywiście niezależne, zwykle podawane z rozdzielnicy awaryjnej z własnym układem rozruchu, który sam nie potrzebuje sprężonego powietrza.

Stopnie sprężania

Zwykle dwustopniowa sprężarka tłokowa, chłodzona powietrzem albo wodą, z chłodnicą międzystopniową i końcową dobranymi do pracy przerywanej, a nie ciągłej.

Układ rozruchu

Korba ręczna, mały silnik wysokoprężny z rozruchem bateryjnym albo mechanizm sprężynowy, dobrane celowo tak, aby jednostka nie potrzebowała do uruchomienia ani źródła sprężonego powietrza, ani głównego zasilania elektrycznego.

Osprzęt zabezpieczający i odciążający

Zawory bezpieczeństwa na każdym stopniu, samoczynny odciążacz zapewniający czysty rozruch bez obciążenia oraz odwadniacz, ponieważ tę sprężarkę uruchamia się często na zimno po długich okresach postoju, gdy zdążył zebrać się kondensat.

Dobór i wymiarowanie

Dobór wynika z objętości najmniejszej butli powietrza rozruchowego, jaką trzeba napełnić, i z liczby rozruchów silnika, jaką ta butla ma zapewnić, a nie z pełnego zapotrzebowania silnika głównego na powietrze rozruchowe. Ciśnienie tłoczenia odpowiada statkowej instalacji powietrza rozruchowego, zwykle w zakresie 25 do 30 bar, ale wydajność jest skromna, ponieważ jednostka ma pracować długo, aby napełnić jedną butlę od stanu pustego, a nie nadążać za ciągłym zużyciem. Sprawdzać wobec danych producenta trzeba cykl pracy, a nie przepływ szczytowy.

Przepisy i klasa

SOLAS rozdział II-1 wymaga środków do uruchomienia prądnicy awaryjnej, a tam gdzie wybranym sposobem jest rozruch powietrzny, obowiązkowe jest niezależne źródło powietrza oddzielone od głównej instalacji powietrza rozruchowego. Przepisy klasy wymagają, aby tę sprężarkę badać przy przeglądzie rzeczywistym rozruchem na zimno, a nie pokazem pracy, ponieważ sensem tej jednostki jest zdolność do uruchomienia się wtedy, gdy nic innego na statku nie działa.

Typowe usterki

• Bateria albo mechanizm sprężynowy rozładowane lub zatarte po miesiącach bez uruchamiania, co wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy wymusza je prawdziwy zanik zasilania
• Kondensat zebrany w butli albo chłodnicy po długim postoju, powodujący uderzenie hydrauliczne albo uszkodzenie korozyjne przy tej jedynej okazji, gdy jednostka jest potrzebna
• Zatarty zawór odciążający zmuszający mały silnik napędowy albo korbę ręczną do pracy pod pełnym obciążeniem, przez co jednostka gaśnie, zanim osiągnie obroty
• Zawory bezpieczeństwa zatarte z bezczynności, co grozi przekroczeniem ciśnienia przy tym jedynym razie, gdy jednostka faktycznie pracuje pod obciążeniem

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Rzeczywiście niezależny sposób rozruchu, wykazany na papierze, a nie tylko domniemany z rysunku
• Udokumentowany cykl pracy i czas napełniania dla konkretnej objętości butli na statku, a nie ogólna krzywa sprężarki
• Uznanie typu przez klasę obejmujące wprost służbę rozruchu awaryjnego, ponieważ część skądinąd dobrych sprężarek jest dopuszczona jedynie do pracy ciągłej
• Zwarte gabaryty i masa odpowiednie do pomieszczenia prądnicy awaryjnej, gdzie miejsca i tak brakuje

To jedyne urządzenie na statku potrzebne wyłącznie w najgorszym dniu; uruchamiaj je pod obciążeniem według stałego harmonogramu, a nie sprawdzaj samego manometru, ponieważ sprężarka, która łatwo rusza, ale nie utrzymuje ciśnienia przy rzeczywistym zapotrzebowaniu, zawiedzie dokładnie wtedy, gdy będzie wezwana.