Co sprawdzić w Kamizelka ratunkowa.
Inaczej niż łódź ratunkowa czy tratwa, kamizelkę ratunkową nosi się na ciele i musi ona działać poprawnie u osoby niewyszkolonej, w ciemności, w wodzie, być może już rannej. Z tego biorą się jej dwie zasadniczo różne konstrukcje. Kamizelki o pływalności własnej używają pianki z zamkniętymi komórkami, która unosi się natychmiast bez żadnego działania, kosztem tego, że są nieporęczne w składowaniu i noszeniu. Kamizelki pneumatyczne pakują się płasko i są znacznie wygodniejsze do stałego noszenia na pokładzie, ale opierają się na naboju CO2 uruchamianym albo samoczynnie przez rozpuszczalną w wodzie pastylkę…
Co odróżnia kamizelkę ratunkową od innego wyposażenia ratunkowego
Inaczej niż łódź ratunkowa czy tratwa, kamizelkę ratunkową nosi się na ciele i musi ona działać poprawnie u osoby niewyszkolonej, w ciemności, w wodzie, być może już rannej. Z tego biorą się jej dwie zasadniczo różne konstrukcje. Kamizelki o pływalności własnej używają pianki z zamkniętymi komórkami, która unosi się natychmiast bez żadnego działania, kosztem tego, że są nieporęczne w składowaniu i noszeniu. Kamizelki pneumatyczne pakują się płasko i są znacznie wygodniejsze do stałego noszenia na pokładzie, ale opierają się na naboju CO2 uruchamianym albo samoczynnie przez rozpuszczalną w wodzie pastylkę, albo ręcznie przez pociągnięcie uchwytu, oraz na rurkach do dopompowania ustami, gdy napełnianie samoczynne częściowo zawiedzie.
Główne elementy
Materiał albo komora wypornościowa
Panele z pianki z zamkniętymi komórkami w kamizelce o pływalności własnej albo jedna czy dwie komory pneumatyczne, przy czym rozwiązania dwukomorowe coraz częściej bierze się nad jednokomorowymi ze względu na nadmiarowość.
Mechanizm napełniania
Nabój CO2, głowica wyzwalająca z rozpuszczalną w wodzie pastylką do uruchomienia samoczynnego, ręczny uchwyt pociągowy i rurka do napełniania ustami; głowica wyzwalająca i nabój to elementy obsługiwane i wymieniane zgodnie z planem obsługi.
Taśma odblaskowa i lampka
Taśma odblaskowa według wzoru SOLAS umieszczona tak, by była widoczna w świetle szperacza, a do tego lampka uruchamiana wodą albo przełącznikiem, zamocowana przy barku, wskazująca w nocy położenie użytkownika.
Gwizdek
Gwizdek bez kulki, wybrany dlatego, że zwykły gwizdek z kulką potrafi zaciąć się po zamoczeniu, przymocowany do kamizelki, by użytkownik mógł zwrócić na siebie uwagę.
Pas kroczowy i punkty zaczepienia
Pas kroczowy albo udowy nie pozwala kamizelce podjechać nieprzytomnemu użytkownikowi przez głowę w wodzie; wiele nowszych rozwiązań dokłada pętlę podnoszącą albo punkt zaczepienia szelek na potrzeby podjęcia przez śmigłowiec czy szybką łódź ratowniczą.
Dobór i wymiarowanie
Kamizelki ratunkowe dobiera się do liczby załogi i pasażerów według przedziałów rozmiarowych, dla dorosłych, dzieci, a gdzie to wymagane, niemowląt, oraz według kategorii jednostki w rozumieniu SOLAS, bo statki pasażerskie wożą ponad podstawowy przydział dla załogi także kamizelki dodatkowe, w tym składowane na stanowiskach zbiórki i w pomieszczeniach ogólnego dostępu. Wyporność ustala SOLAS na co najmniej 150 niutonów dla kamizelki ratunkowej dla dorosłego, świadomie wyżej niż rekreacyjny standard 100N, bo musi ona obrócić nieprzytomną osobę leżącą twarzą w dół na plecy.
| Parametr | Wymaganie SOLAS dla dorosłego |
|---|---|
| Najmniejsza wyporność | 150 N |
| Zdolność obracania | Musi obrócić nieprzytomnego użytkownika twarzą do góry w ustalonym czasie |
| Widoczność | Taśma odblaskowa oraz zamocowana lampka |
| Barwa | Dobrze widoczna, typowo pomarańcz międzynarodowy |
Przepisy i klasa
Kamizelki ratunkowe reguluje SOLAS rozdział III oraz Kodeks LSA, które ustalają wyporność, czas zakładania, materiał odblaskowy i wymagania co do lampki, a także uznanie typu ze znakiem koła sterowego albo równoważne uznanie państwa bandery, nim kamizelkę wolno wozić. Zmiany Kodeksu LSA wprowadziły ostrzejsze wymagania co do obsługi kamizelek pneumatycznych oraz punktu zaczepienia szelek czy podnoszenia w nowszych rozwiązaniach. Odstępy obsługowe kamizelek pneumatycznych ustala wytwórca, a egzekwuje je okrętowy system zarządzania bezpieczeństwem, zwykle corocznie dla mechanizmu napełniania i naboju gazowego, obok pięcioletniego hydrostatycznego urządzenia zwalniającego i ogólnego przeglądu wyposażenia ratunkowego.
Typowe usterki
| Usterka | Przyczyna | Skutek |
|---|---|---|
| Brak samoczynnego napełnienia | Skorodowana głowica wyzwalająca albo przeterminowany lub opróżniony nabój CO2 | Kamizelka nie napełnia się po wejściu do wody i trzeba ją napełnić ręcznie albo ustami |
| Rozdarta albo skruszała tkanina (kamizelka pneumatyczna) | Degradacja od UV przy składowaniu w bezpośrednim słońcu albo przetarcie | Powolny wyciek, utrata pływalności po napełnieniu |
| Degradacja pianki (pływalność własna) | Wiek i powtarzane ściskanie przez lata składowania | Zmniejszona wyporność poniżej minimum SOLAS |
| Brakująca lampka albo gwizdek | Nieprzymocowane ponownie po przeglądzie albo użyciu w ćwiczeniu | Mniejsza szansa odnalezienia podczas akcji ratowniczej nocą |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Świadectwo uznania typu ze znakiem koła sterowego albo uznania państwa bandery odpowiadające banderze i wymaganiom żeglugowym jednostki.
- Dostępność sieci obsługowej dla głowic wyzwalających i nabojów CO2 kamizelek pneumatycznych w zwykłych portach jednostki.
- Spójne rozmiary i wykonania w obrębie floty przy wymianie części zapasu, bo mieszane odmiany utrudniają zaznajomienie załogi i ćwiczenia.
- Udokumentowane wskazania co do okresu przydatności i warunków składowania, zwłaszcza granic UV i temperatury dla kamizelek trzymanych na otwartych stanowiskach pokładowych.
Sprawdzajcie masę naboju CO2 i rozpuszczalną w wodzie pastylkę głowicy wyzwalającej przy każdym zwykłym przeglądzie, a nie dopiero przy obsłudze rocznej -- nabój, który stracił gaz przez powolny przeciek na gwincie, wygląda identycznie jak pełny, dopóki nie zawiedzie przy uruchomieniu.