Co sprawdzić w Szybka łódź ratownicza.
Łodzie ratunkowe i łodzie ratownicze służą obie temu, by zabrać ludzi ze statku, ale szybka łódź ratownicza ma jedno określone zadanie: szybko dotrzeć do człowieka w wodzie, nim wychłodzenie albo utonięcie stanie się czynnikiem rozstrzygającym. SOLAS odróżnia ją od zwykłej łodzi ratowniczej, wymagając najmniejszej prędkości, szybszego wodowania i wydzielonego układu żurawikowego zbudowanego pod powtarzalne ćwiczenia człowiek za burtą, a nie pod jednorazowe wodowanie przy opuszczaniu statku. Statki pasażerskie i wiele jednostek wsparcia morskiego wożą szybką łódź ratowniczą obok okrętowych łodzi ratunkowych, a nie zamiast nich.
Co wyróżnia szybką łódź ratowniczą
Łodzie ratunkowe i łodzie ratownicze służą obie temu, by zabrać ludzi ze statku, ale szybka łódź ratownicza ma jedno określone zadanie: szybko dotrzeć do człowieka w wodzie, nim wychłodzenie albo utonięcie stanie się czynnikiem rozstrzygającym. SOLAS odróżnia ją od zwykłej łodzi ratowniczej, wymagając najmniejszej prędkości, szybszego wodowania i wydzielonego układu żurawikowego zbudowanego pod powtarzalne ćwiczenia człowiek za burtą, a nie pod jednorazowe wodowanie przy opuszczaniu statku. Statki pasażerskie i wiele jednostek wsparcia morskiego wożą szybką łódź ratowniczą obok okrętowych łodzi ratunkowych, a nie zamiast nich.
Główne elementy
Kadłub
Większość szybkich łodzi ratowniczych to łodzie pneumatyczne ze sztywnym kadłubem (RHIB), łączące twardy kadłub z laminatu albo aluminium dla wytrzymałości konstrukcji z pneumatycznymi komorami burtowymi dającymi pływalność i miękki odbój przy burcie statku podczas podejmowania.
Napęd
Silnik zaburtowy wysokoprężny albo benzynowy, a przy większych jednostkach silnik wysokoprężny wewnętrzny z pędnikiem strugowodnym, dobiera się tak, by w pełnym załadowaniu osiągał wymaganą najmniejszą prędkość i utrzymywał ją przy umiarkowanym stanie morza, bo łódź wodowana jest w warunkach, przez które sam statek może się jeszcze poruszać.
Żurawik i urządzenie wodujące
Żurawik jednoramienny albo obrotowy zbudowany specjalnie pod szybkie wystawienie, wyposażony w hak szybkozłączny pozwalający załodze łodzi zrzucić talię w chwili, gdy łódź zacznie pływać, bez czekania na ręczne wyhaczenie liny żurawika.
Pas i zawiesie do podejmowania
Wydzielony układ podejmowania, często hydraulicznie obsługiwana lina albo jednopunktowe zawiesie podnoszące, pozwala szybko zahaczyć łódź i wciągnąć ją z powrotem na pokład, także przy falowaniu i kołyszącym się statku.
Dobór i wymiarowanie
Liczbę miejsc ustala załoga potrzebna do przeprowadzenia akcji, typowo sternik oraz jeden albo dwóch ludzi, a nie liczba pasażerów. Wymóg prędkości i promień wychylenia żurawika wobec wolnej burty i kształtu kadłuba statku to dwie wielkości najczęściej wymuszające wybór między mniejszą, szybszą łodzią RHIB a większą, stateczniejszą, lecz wolniejszą jednostką.
Przepisy i klasa
- SOLAS rozdział III, prawidło 17.1 wymaga od statków pasażerskich co najmniej jednej szybkiej łodzi ratowniczej, którą da się zwodować i manewrować nią w ciągu pięciu minut od rozkazu opuszczenia statku albo podjęcia akcji ratowniczej.
- Kodeks LSA ustala normy budowy i osiągów, w tym wymóg najmniejszej prędkości na wodzie spokojnej oraz kryteria stateczności właściwe dla szybkich łodzi ratowniczych, a nie dla zwykłych łodzi ratowniczych.
- Przeglądy klasy i państwa bandery wymagają ćwiczenia wodowania w określonych odstępach, a silnik, żurawik i mechanizm zwalniający łodzi podlegają planowej obsłudze i okresowym próbom obciążeniowym.
Typowe usterki
| Usterka | Skutek |
|---|---|
| Silnik zaburtowy albo wewnętrzny nieuruchamiany regularnie między ćwiczeniami | Nie zapala na żądanie, opóźniając wodowanie ponad wymóg pięciu minut |
| Przebita komora pneumatyczna albo niewykryty powolny wyciek | Mniejsza pływalność i stateczność, szczególnie groźna przy pełnym załadowaniu na fali |
| Mechanizm haka szybkozłącznego skorodowany albo źle wyregulowany | Hak nie zwalnia czysto albo, gorzej, zwalnia przedwcześnie przy opuszczaniu |
| Lina żurawika albo talia niesprawdzana pod kątem zużycia | Zerwanie liny przy wodowaniu albo podejmowaniu, wiodąca przyczyna śmiertelnych wypadków przy żurawikach |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Dokumentację uznania typu potwierdzającą, że zestawienie kadłuba i silnika spełnia wymóg prędkości Kodeksu LSA przy pełnym załadowaniu, a nie tylko z lekką załogą.
- Zasięg części zamiennych i sieci serwisowej dla konkretnego modelu silnika zaburtowego albo wewnętrznego, bo niezdatna do służby łódź ratownicza jest niezgodnością.
- Zgodność żurawika potwierdzoną względem istniejących na statku elementów pokładowych i wolnej burty, zwłaszcza przy doposażeniu, a nie przy nowej budowie.
Przeprowadzajcie ćwiczenie wodowania przynajmniej od czasu do czasu z łodzią obsadzoną jej znamionową liczbą załogi, a nie zawsze na lekko; żurawik i mechanizm zwalniający zachowujące się nienagannie na pusto potrafią zakleszczyć się albo obciążyć inaczej pod pełnym ciężarem.