EPIRB/SART

Co odróżnia te dwa urządzenia

EPIRB i SART kupuje się i montuje często obok siebie, ale wykonują niepowiązane zadania. EPIRB nadaje na 406 MHz do konstelacji satelitów Cospas-Sarsat, przesyłając tożsamość statku oraz, przy pozycji z GNSS, jego położenie do ratowniczych ośrodków koordynacyjnych — działa na całym świecie i nie potrzebuje jeszcze żadnej jednostki ratowniczej w pobliżu. SART odpowiada dopiero wtedy, gdy oświetli go radar 9 GHz poszukującego statku albo statku powietrznego, zwracając charakterystyczny ciąg punktów na tym radarze — jest bezużyteczny, dopóki poszukiwania nie znajdą się blisko, ale wtedy jest znacznie dokładniejszy od jakiegokolwiek meldunku o pozycji.

Główne elementy

EPIRB

Zespół z hydrostatycznym zwalniakiem pozwalającym na swobodne wypłynięcie, wbudowanym albo zintegrowanym odbiornikiem GNSS, nadajnikiem 406 MHz i naprowadzającym 121.5 MHz oraz baterią przewidzianą na najmniejszy okres pracy po uruchomieniu. Jednostki kategorii I zwalniają się i uruchamiają samoczynnie na zadanej głębokości; jednostki kategorii II wymagają uruchomienia ręcznego.

SART

Zwarty transponder radarowy, montowany zwykle na drążku teleskopowym w tratwie albo łodzi ratunkowej, z własną baterią. Nowsze jednostki AIS-SART nadają komunikat pozycyjny AIS zamiast bezpośrednio wyzwalać radar, dając pobliskim statkom wyposażonym w AIS naniesioną pozycję zamiast samego wzoru punktów.

Dobór i wymiarowanie

SOLAS ustala wymagania przewożenia według typu statku i rejonu pływania, zamiast pozostawiać wybór otwarty; praktyczną decyzją kupującego jest okres użytkowania baterii i hydrostatycznego zwalniaka EPIRB wobec harmonogramu przeglądów statku oraz to, czy na każdą łódź i tratwę ratunkową zamontować SART radarowy, AIS-SART, czy oba tam, gdzie przepisy dopuszczają wybór.

Przepisy i klasa

SOLAS rozdz. IV, rozdział poświęcony GMDSS, ustala wymagania przewożenia EPIRB i SART według kategorii statku i obszaru morza. Hydrostatyczne zwalniaki EPIRB wypływających swobodnie mają okres użytkowania, zwykle dwa lata, niezależny od żywotności własnej baterii EPIRB, i oba trzeba śledzić osobno. Coroczne badanie oraz wymiana baterii albo zespołu hydrostatycznego są pozycjami przeglądowymi podlegającymi zapisowi, a EPIRB zarejestrowany po sprzedaży albo zmianie nazwy na niewłaściwą tożsamość statku traktuje się jako poważne uchybienie, ponieważ kieruje on rzeczywistą akcję ratowniczą w złą stronę.

Typowe usterki

• Przeterminowany zwalniak hydrostatyczny — przyczyna: pominięty termin obsługi; skutek: EPIRB nie wypłynie samoczynnie, gdy statek zatonie
• Nieaktualna tożsamość statku w pamięci EPIRB — przyczyna: brak aktualizacji po zmianie właściciela albo nazwy; skutek: ośrodek ratowniczy otrzymuje błędną tożsamość statku
• Przeterminowana bateria — przyczyna: pominięty harmonogram wymiany; skutek: czas nadawania w rzeczywistym niebezpieczeństwie nie sięga wartości znamionowej
• Uszkodzony albo brakujący drążek SART — przyczyna: nieostrożne obchodzenie się podczas ćwiczeń z łodzią ratunkową; skutek: mniejsza wysokość zawieszenia i krótszy zasięg wykrycia radarowego

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Uznanie typu Cospas-Sarsat oraz działająca sieć serwisu baterii i zwalniaków hydrostatycznych w rejonie żeglugi statku
• Jasna procedura aktualizacji rejestracji, aby zakodowana tożsamość urządzenia zawsze odpowiadała bieżącym danym statku
• Możliwość wyboru AIS-SART tam, gdzie standard floty już przedkłada go nad SART wyłącznie radarowy
• Uchwyt i sposób montażu sprawdzone pod kątem wymaganej wysokości swobodnego zwolnienia

Przerejestruj EPIRB w tym samym tygodniu, w którym jednostka zmienia nazwę, banderę albo właściciela, ponieważ radiopława nadająca wciąż starą tożsamość wysyła koordynatorów akcji ratowniczej w pogoń za papierami zamiast za pozycją.