Stacjonarny detektor gazu

Co wyróżnia detekcję stacjonarną

Detektory przenośne odpowiadają na jedno pytanie naraz: czy do tego pomieszczenia można teraz bezpiecznie wejść. Stacjonarna detekcja gazu odpowiada w sposób ciągły na inne pytanie: czy coś się zmieniło w pomieszczeniu zwykle obsadzonym albo zwykle zamkniętym, jak maszynownia, pompownia ładunkowa, akumulatornia, a na gazowcach także pomieszczenie sprężarek ładunkowych i przestrzenie ładowni wokół zbiorników niezależnych. Głowice czujników są na stałe przewodowo połączone z centralną tablicą sterowniczą, która rejestruje odczyty, wyzwala alarmy miejscowe i mostkowe, a w wielu instalacjach blokuje wentylatory albo samoczynnie wyłącza urządzenia elektryczne po przekroczeniu nastawionego progu.

Główne elementy

Głowice czujników

Czujniki katalityczne z perełką wykrywają gaz palny jako udział dolnej granicy wybuchowości; czujniki podczerwone robią to samo, nie zużywając gazu docelowego, co czyni je odpornymi na atmosfery ubogie w tlen; ogniwa elektrochemiczne celują w określone gazy toksyczne, jak H2S czy CO; osobne ogniwa obejmują niedobór albo nadmiar tlenu.

Tablica sterownicza i okablowanie

Tablica zasila czujniki, przetwarza sygnał, wysterowuje alarmy dźwiękowe i wzrokowe na dwóch progach (typowo alarm wstępny i alarm główny), a często udostępnia wyjścia przekaźnikowe do instalacji pożarowej i bezpieczeństwa. Trasy kablowe w strefach zagrożonych wybuchem muszą wykorzystywać bariery iskrobezpieczne albo dławnice przeciwwybuchowe.

Punkty kalibracyjne

Każde miejsce czujnika ma dostępne przyłącze gazu wzorcowego, by głowicę można było sprawdzić gazem i wykalibrować bez demontażu.

Dobór i wymiarowanie

Rozmieszczenie czujników wynika z właściwości gazu i geometrii pomieszczenia: gazy lżejsze od powietrza nadzoruje się przy pokładzie górnym, cięższe pary blisko zęzy albo dna zbiornika. Liczba punktów zależy od kubatury pomieszczenia, układu wentylacji i obecności martwych zakątków, gdzie gaz mógłby się gromadzić niewykryty. Czas odpowiedzi (T90), czułość skrośna na gazy zakłócające i certyfikowana klasa przeciwwybuchowa (zwykle IIA, IIB albo IIC zależnie od grupy wybuchowości) wchodzą wspólnie w dobór rodzaju czujnika do danej strefy zagrożonej wybuchem.

Przepisy i wymagania klasy

SOLAS rozdział II-2 wymaga stacjonarnej detekcji gazu w określonych pomieszczeniach na zbiornikowcach, w tym w pompowniach ładunkowych, a przepisy klasy rozciągają podobne wymagania na pomieszczenia zamknięte, gdzie atmosfery palne albo toksyczne są znanym zagrożeniem. Gazowce objęte Kodeksem IGC wożą dodatkową detekcję stacjonarną dla przestrzeni ładowni, przestrzeni międzybarierowych i pomieszczeń sprężarek, nadzorując zarówno palne pary ładunku, jak i, gdzie to istotne, toksyczność albo wyciek czynnika chłodniczego. Uznanie typu i okresowe odstępy badań ustala klasa i administracja bandery; zapisy kalibracji i prób funkcjonalnych sprawdza się przy przeglądzie.

Typowe usterki

• Dryf czujnika z czasem, dający odczyty odpełzające od prawdziwego stężenia, aż złapie to planowa kalibracja, albo i nie złapie.
• Przeterminowane albo puste butle gazu wzorcowego, przez które załoga nie może potwierdzić odpowiedzi czujnika wtedy, gdy to ma znaczenie.
• Usterki kabla albo złącza w ciężkich warunkach pompowni czy maszynowni, dające przerywane sygnały uszkodzenia albo martwy kanał.
• Zatrucie perełki katalitycznej parami silikonu albo związkami ołowiu, które po cichu zabija czułość, choć czujnik nadal wydaje się odpowiadać na próbę czystym gazem.
• Alarmy fałszywe od skroplin albo drgań, na które załogi odpowiadają czasem wyłączeniem punktu zamiast usunięcia usterki, co niweczy cały sens instalacji.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Certyfikat przeciwwybuchowy właściwy dla strefy (IECEx albo ATEX, dobrany do obecnej grupy wybuchowości).
• Uznanie typu klasy obejmujące konkretny typ statku i zastosowanie, a nie ogólny certyfikat przemysłowy.
• Łatwa dostępność pasujących wkładów czujnikowych na wymianę, bo tablice zostają w służbie zwykle o wiele dłużej niż którykolwiek pojedynczy czujnik.
• Zestawy kalibracyjne i gaz próbny dobrane dokładnie do zakresu zamontowanych czujników, a nie do bliskiego przybliżenia.

Detektor gazu, który przestał dawać alarmy fałszywe, wcale nie musi być naprawiony; sprawdźcie, czy ktoś nie wyłączył punktu pomiarowego, nim uznacie, że usterka minęła sama.