Łódź ratunkowa

Osprzęt zwalniający pod obciążeniem

Mechanizm haka, który zwalnia łódź z lin nośnych przy głowicy żurawika, najlepiej dopiero wtedy, gdy łódź jest już na wodzie. Jest to najbardziej krytyczna dla bezpieczeństwa część mechaniczna łodzi i element najczęściej wiązany ze śmiertelnymi wypadkami, gdy zwalnia przedwcześnie pod obciążeniem.

Żurawik i wciągarka

Liny nośne, hamulec i wyłączniki krańcowe sterują prędkością opuszczania i zatrzymują łódź we właściwym miejscu; zużyty hamulec albo niesprawny wyłącznik krańcowy zamienia rutynowe ćwiczenie w niekontrolowany upadek.

Wyposażenie ratunkowe

Racje żywnościowe, woda, środki pirotechniczne, apteczka i inne wyposażenie określone w Kodeksie LSA, zasztauowane wewnątrz kadłuba i sprawdzane według harmonogramu terminów ważności.

Dobór i wymiarowanie

Pojemność musi pokryć maksymalną obsadę statku z zapasem wymaganym przez obowiązujący przepis, a sposób wodowania wynika z typu statku: swobodny spadek jest standardem tam, gdzie rufa daje wolną drogę wodowania z dala od prawdopodobnych źródeł pożaru, natomiast wodowanie żurawikiem pasuje do jednostek, w których geometria swobodnego spadku się nie sprawdza. Platformy offshore wymagają wariantów TEMPSC z uwagi na zagrożenie pożarem i gazem. Materiał jest dziś w praktyce powszechnie laminatem, choć starsze jednostki mogą wciąż mieć kadłuby stalowe albo aluminiowe, wymagające innej kontroli korozji.

Przepisy i klasa

SOLAS rozdział III i Kodeks LSA określają normy budowy, pojemności, wyposażenia i osprzętu zwalniającego. Po serii śmiertelnych wypadków powiązanych z hakami zwalniającymi pod obciążeniem IMO zaostrzyła wymagania dla konstrukcji haków, a wiele starszych haków musiało od tego czasu zostać przerobionych albo wymienionych, aby spełnić obecną normę. Łodzie ratunkowe podlegają corocznemu szczegółowemu badaniu oraz co pięć lat próbie obciążeniowej wciągarki, lin nośnych i osprzętu zwalniającego zgodnie z wymaganiami SOLAS i Kodeksu LSA.

Typowe usterki

• Zużyte albo skorodowane elementy haka zwalniającego - mogą zwolnić przedwcześnie pod obciążeniem albo odwrotnie, nie zwolnić wtedy, gdy jest to naprawdę potrzebne, w obu przypadkach ze skutkiem śmiertelnym.
• Silnik nie uruchamia się po postoju - zestarzałe paliwo albo rozładowany akumulator sprawiają, że łódź po zwodowaniu nie może odejść na własnym napędzie.
• Skorodowane liny nośne - nierówny stan lin powoduje nierównomierne opuszczanie łodzi i zakleszczanie się jej o drabinkę wsiadania albo o kadłub.
• Pęknięcia albo rozwarstwienia żelkotu kadłuba - działanie UV i nagromadzone uderzenia wpuszczają wodę w laminat i z czasem osłabiają konstrukcję.
• Niesprawny wyłącznik krańcowy wciągarki - łódź przebiega górne albo dolne położenie zamiast zatrzymać się tam, gdzie powinna.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Osprzęt zwalniający wykonany według obecnej normy haków SOLAS III/16, a nie konstrukcja sprzed wymagań doposażeniowych wprowadzonych po wypadkach.
• Ugruntowana sieć serwisowa dla konkretnego zamontowanego silnika i wciągarki, a nie tylko dla producenta kadłuba.
• Żurawik i łódź certyfikowane i dostarczane jako dobrany komplet, ponieważ mieszanie marek komplikuje certyfikację próby obciążeniowej.
• Przenoszalna, udokumentowana historia prób obciążeniowych i badań szczegółowych przy zakupie jednostki używanej.
• Wsparcie szkoleniowe dla załogi, ponieważ większość śmiertelnych wypadków z łodziami ratunkowymi wynika z procedury ćwiczeń i porozumiewania się, a nie z jednej wadliwej części.

Nigdy nie pozwól, aby ćwiczenie z łodzią ratunkową stało się papierową rutyną - większość śmiertelnych wypadków z łodziami zdarza się podczas ćwiczeń, a nie w prawdziwych sytuacjach awaryjnych, ponieważ hak jest pod obciążeniem z ludźmi na pokładzie, a jeden krok procedury idzie źle.