Lądowisko śmigłowcowe

Dlaczego statek ma lądowisko śmigłowcowe

Jednostki wsparcia offshore, jednostki wiertnicze, statki wycieczkowe i wiele dużych zbiornikowców mają rejon do lądowania śmigłowców na potrzeby zmian załóg, ewakuacji medycznej, przekazywania pilota, a na jednostkach offshore także codziennego ruchu personelu. Na stałej platformie pokład można zbudować specjalnie w tym celu; na statku musi on wpasować się między nadbudówkę, dźwigi i maszty — dlatego o projekcie decydują sektor podejścia i turbulencje wywoływane przez samą konstrukcję statku.

Co dzieje się podczas lądowania

Ruch śmigłowca nigdy nie jest zwykłą pracą pokładową. Zanim statek powietrzny przybędzie, pokład zostaje opróżniony i sprawdzony pod kątem luźnych przedmiotów, statek obraca się tak, aby wiatr wpadał w wymagany sektor, a instalacja gaśnicza zostaje przygotowana i obsadzona. Oficer lądowania śmigłowców obejmuje kierowanie i pozostaje w łączności z mostkiem oraz pilotem.

Powód utrzymywania gotowej sekcji pożarowej jest prosty: śmigłowiec niesie kilkaset litrów paliwa nad stalowym pokładem, a jeżeli usiądzie źle, na działanie są sekundy, nie minuty. Na dobrze prowadzonej jednostce sekcja jest w pełni ubrana w ubrania pożarnicze z aparatami oddechowymi, węże są rozwinięte i napełnione, działka pianowe wycelowane w rejon przyziemienia, a pokładowa pompa pożarowa pracuje — nie stoi w gotowości, lecz pracuje — zanim statek powietrzny wejdzie na podejście końcowe.

Główne elementy

Konstrukcja i nawierzchnia pokładu

Dobrana do największego typu śmigłowca według średnicy wirnika, tak zwanej wartości D, która widnieje jako oznaczenie na pokładzie wraz z dopuszczalną masą maksymalną. Nawierzchnia jest antypoślizgowa i lekko wypukła, aby paliwo i woda spływały ku krawędzi, nigdy w stronę pomieszczeń mieszkalnych, a odwodnienie prowadzi do bezpiecznego punktu zbiorczego, a nie za burtę.

Obwodowa siatka zabezpieczająca

Siatka wokół całej krawędzi pokładu, wyłapująca osobę, która się poślizgnie. Sprawdza się ją w ramach rutynowych obchodów pokładu; uszkodzona siatka jest powodem do wstrzymania operacji śmigłowcowych.

Instalacja gaśnicza

Piana jest głównym środkiem gaśniczym. Większe instalacje korzystają z zintegrowanego z pokładem systemu gaśniczego z wysuwanymi dyszami, które zalewają cały pokład w ciągu sekund; mniejsze opierają się na działkach i liniach wężowych z prądownicami pianowymi. Zapas koncentratu pianotwórczego, intensywność podawania i czas są przepisane i sprawdzane podczas przeglądu. Gaśnice proszkowe i CO₂ obejmują pożary silnika i instalacji elektrycznej, a skrzynia ratownicza mieści narzędzia potrzebne, aby dotrzeć do uwięzionej osoby — ciężkie nożyce, łom, siekierę, nóż do pasów.

Oświetlenie i pomoce wzrokowe

Światła obwodowe wyznaczające rejon lądowania, reflektory oświetlające pokład bez oślepiania pilota, podświetlany rękaw wskazujący wiatr oraz światła stanu informujące pilota, czy pokład jest zwolniony. Na wielu jednostkach lampa sygnalizacyjna wskazuje wstrzymanie operacji.

Monitorowanie ruchu

Pokład statku się porusza. Kołysanie wzdłużne, poprzeczne, prędkość falowania i pochylenie pokładu są monitorowane w sposób ciągły, a dla każdego typu śmigłowca obowiązują granice, powyżej których lądowanie jest niedozwolone. System pokazuje bieżące wartości na mostku, a w nowoczesnych instalacjach przesyła je do statku powietrznego.

Instalacja tankowania

Tam, gdzie śmigłowce są tankowane na pokładzie, instalacja jest oddzielona od własnego systemu paliwowego statku, z własną filtracją, wykrywaniem wody, własnymi punktami połączeń wyrównawczych i uziemienia oraz własną procedurą pobierania próbek. Postępowanie z paliwem lotniczym traktuje się jako odrębną dziedzinę, a nie odmianę bunkrowania.

Przepisy i przeglądy

Lądowiska śmigłowcowe leżą na styku przepisów morskich i lotniczych. SOLAS obejmuje wymagania przeciwpożarowe po stronie statku, Kodeks IMO dla ruchomych jednostek wiertniczych stosuje się do jednostek wiertniczych, a władze lotnicze państwa bandery i państwa nadbrzeżnego ustalają normy fizyczne i świetlne — na Morzu Północnym praktycznym punktem odniesienia dla większości operatorów są wytyczne brytyjskiego CAA. Towarzystwo klasyfikacyjne obejmuje przeglądem konstrukcję, instalację gaśniczą i odwodnienie; inspekcja lotnicza obejmuje oznaczenia, oświetlenie, wolną przestrzeń od przeszkód i granice operacyjne.

Typowe ustalenia

• Koncentrat pianotwórczy po terminie przydatności albo poniżej wymaganego zapasu — jedno z najczęstszych uchybień stwierdzanych podczas inspekcji.
• Zatkane albo skorodowane odpływy pokładowe, przez co rozlane paliwo rozpływa się, zamiast spływać do punktu zbiorczego.
• Uszkodzona siatka obwodowa albo skorodowane jej wsporniki, często niezauważone, bo nikt nie chodzi po krawędzi.
• Awarie oświetlenia wykrywane nocą, gdy jest już za późno; dlatego oświetlenie sprawdza się przed każdym planowanym ruchem.
• Niekompletna skrzynia ratownicza — narzędzia pożyczone do innych prac i nigdy nieoddane.
• Naruszona wolna przestrzeń od przeszkód przez nowo zamontowane anteny, światła albo ładunek zasztauowany w sektorze podejścia.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Zdolność do dostarczenia pełnego pakietu: konstrukcja pokładu, nawierzchnia antypoślizgowa, siatki, oświetlenie, instalacja pianowa i monitorowanie w ramach spójnego projektu, a nie składane po kawałku.
• Certyfikacja akceptowalna zarówno dla towarzystwa klasyfikacyjnego, jak i dla właściwej władzy lotniczej w rejonie działania jednostki.
• Dostawa i badanie koncentratu pianotwórczego, w tym zarządzanie terminami przydatności.
• Wsparcie szkoleniowe dla oficera lądowania i sekcji pożarowej — wyposażenie jest tylko tak dobre, jak obsługująca je załoga.

Praktyczna zasada z eksploatacji offshore: pokład nie jest gotowy wtedy, gdy sprzęt jest na miejscu, lecz wtedy, gdy zespół rozwinął węże, napełnił linie i potwierdził drożność odpływów — za każdym razem.