Co sprawdzić w Trap burtowy.
W odróżnieniu od przenośnej kładki wstawianej na pokład dźwigiem albo linowej drabinki pilotowej rozwijanej na jedno przejście, trap burtowy jest wyposażeniem stałym: zawiasowym biegiem schodów sztauowanym przy burcie i wychylanym oraz opuszczanym na żurawikach lub wciągarce zawsze, gdy statek stoi przy nabrzeżu. Jest zbudowany tak, aby przenosić powtarzalny ruch pieszy między statkiem a nabrzeżem pod dowolnym kątem wynikającym z pływu i wolnej burty, dlatego potrzebuje samonastawnej platformy dolnej albo układu utrzymującego stopnie w rozsądnym poziomie przy zmianie pływu, czego stała drabinka pilotowa nawet nie próbuje. Większość trapów burtowych jest obsługiwana…
Co wyróżnia trap burtowy
W odróżnieniu od przenośnej kładki wstawianej na pokład dźwigiem albo linowej drabinki pilotowej rozwijanej na jedno przejście, trap burtowy jest wyposażeniem stałym: zawiasowym biegiem schodów sztauowanym przy burcie i wychylanym oraz opuszczanym na żurawikach lub wciągarce zawsze, gdy statek stoi przy nabrzeżu. Jest zbudowany tak, aby przenosić powtarzalny ruch pieszy między statkiem a nabrzeżem pod dowolnym kątem wynikającym z pływu i wolnej burty, dlatego potrzebuje samonastawnej platformy dolnej albo układu utrzymującego stopnie w rozsądnym poziomie przy zmianie pływu, czego stała drabinka pilotowa nawet nie próbuje. Większość trapów burtowych jest obsługiwana hydraulicznie przy wychylaniu, opuszczaniu i podnoszeniu, choć na mniejszych jednostkach spotyka się wersje ręczne. Za urządzenie dźwignicowe uznaje się i odpowiednio bada nie tylko linę nośną, ale i samą konstrukcję trapu, ponieważ awaria konstrukcyjna zrzuca ludzi wprost do wody albo na nabrzeże.
Główne elementy
- Konstrukcja trapu — sam bieg stopni, zawieszony na platformie górnej
- Platforma górna — stały podest na poziomie pokładu, na którym trap obraca się i jest sztauowany
- Platforma dolna — samopoziomujący albo ręcznie nastawiany podest na dole, stykający się z nabrzeżem lub łodzią
- Liny nośne i wciągarka — wciągarka hydrauliczna lub elektryczna wraz z układem lin, która wychyla trap i steruje jego opuszczaniem oraz podnoszeniem
- Siatka zabezpieczająca — rozpinana pod trapem zawsze, gdy jest on używany, i wyłapująca każdego, kto się poślizgnie, zanim wpadnie do wody
Dobór i wymiarowanie
- Długość potrzebna do pokrycia całego zakresu wolnej burty statku, od stanu lekkiego do pełnego, przy przewidzianych granicach kąta
- Bezpieczne obciążenie robocze dla liczby osób, które mają korzystać z niego jednocześnie
- Sposób sztauowania i dostępna powierzchnia pokładu dla trapu w położeniu złożonym
- Dostępność zasilania hydraulicznego, jeżeli trap ma napęd, dopasowana do istniejącego zasilania maszyn pokładowych statku
Przepisy i klasa
SOLAS wymaga, aby trapy burtowe i ich osprzęt były utrzymywane w bezpiecznym stanie technicznym i sprawdzane przed użyciem, a towarzystwa klasyfikacyjne obejmują je przeglądem jako urządzenia dźwignicowe, z okresowymi próbami obciążeniowymi układu zawieszenia, a nie tylko oględzinami stopni. Dla bezpiecznego użytkowania ustala się graniczne kąty — powyżej określonego kąta od poziomu trapu nie wolno używać do zwykłego dostępu, a jest to oznaczone na samym trapie.
Typowe usterki
| Usterka | Przyczyna | Skutek |
|---|---|---|
| Skorodowane albo pęknięte zmęczeniowo stopnie i podłużnice | Działanie słonej wody i ciągłe uginanie przez lata użytkowania | Ryzyko awarii konstrukcyjnej przy zwykłym ruchu pieszym |
| Zużyte albo skorodowane liny nośne | Powtarzane cykle rozstawiania bez należytego smarowania i przeglądów | Zerwanie liny podczas opuszczania lub podnoszenia i upadek trapu |
| Platforma dolna przestaje się samopoziomować | Zatarte łożyska obrotu albo uszkodzony mechanizm poziomujący | Trap używany pod niebezpiecznym kątem albo platforma przechyla się pod stopami |
| Brak siatki zabezpieczającej lub jej uszkodzenie | Siatka nierozpięta albo uszkodzona i niewymieniona | Brak zabezpieczenia przed upadkiem, gdy ktoś poślizgnie się przy korzystaniu z trapu |
Na co zwrócić uwagę u dostawcy
- Trap dobrany do rzeczywistego zakresu wolnej burty jednostki, potwierdzony pomiarami pokładu w stanie zabudowanym, a nie katalogowa długość standardowa
- Udokumentowane świadectwo próby obciążeniowej układu zawieszenia, a nie tylko samej konstrukcji trapu
- Ochrona przed korozją dopasowana do rejonu żeglugi statku, ponieważ to wyposażenie stoi stale odsłonięte tuż przy linii wodnej
- Zaopatrzenie w części do wciągarki i mechanizmu poziomującego właściwe dla konstrukcji danego producenta
Sprawdzaj liny nośne i ich punkty zamocowania przy każdej okazji, a nie tylko podczas przeglądu — to jedyna część trapu, w której ukryta wada zamienia rutynowe przejście załogi albo gościa w upadek z wysokości.