Awaryjny aparat ucieczkowy (EEBD)

Co odróżnia EEBD od aparatu izolującego

Aparat oddechowy izolujący (SCBA) to sprzęt służbowy grupy pożarowej albo zespołu wejściowego: zakłada się go przed wejściem do pomieszczenia niebezpiecznego, napełnia po użyciu i jest przewidziany do rzeczywistej pracy pod obciążeniem. Awaryjny aparat ucieczkowy (EEBD) to przypadek odwrotny - trzyma się go tam, gdzie załoga i tak przebywa, na stanowisku pracy albo w kabinie, a wychodzi na wierzch dopiero wtedy, gdy pomieszczenie, w którym stoi, wypełniło się już dymem albo trującym gazem i trzeba z niego wyjść. Nie jest przewidziany do gaszenia pożaru, prac wejściowych ani ratowania innej osoby; całym jego zadaniem jest jedno wyjście pod kapturem, jedna osoba, jedna droga, a potem wyrzucenie albo oddanie do napełnienia.

Główne elementy

Butla i reduktor

Mała butla ze sprężonym powietrzem albo sprężonym tlenem, typowo starczająca na 10 do 15 minut przy przepływie znamionowym, zasila automat oddechowy albo reduktor o przepływie stałym. Jednostki o przepływie stałym są prostsze i częstsze na morzu, bo nie ma w nich nic, co użytkownik w panice mógłby pomylić.

Kaptur i uszczelnienie szyjne

Przezroczysty, trudnopalny kaptur okrywa całą głowę i domyka się na szyi elastycznym albo nastawnym kołnierzem, więc noszący zachowuje własne pole widzenia i nie potrzebuje dopasowanego uszczelnienia maski - przydatne dla załogi noszącej okulary albo mającej zarost.

Pojemnik do noszenia

Szczelna torba albo twarda walizka z plombą ujawniającą ingerencję, umieszczona w uchwycie w miejscu użycia: centrala manewrowa, kambuz, korytarz kabinowy, pomieszczenie maszyny sterowej.

Wybór właściwej jednostki

Dobór EEBD sprowadza się do czasu działania i rodzaju gazu, a nie do wydajności przepływu, bo noszący idzie, a nie pracuje:

• Czas działania - jednostki na 10 minut pasują do krótkich, dobrze znanych dróg ucieczki; jednostki na 15 minut są bezpieczniejszym wyborem domyślnym tam, gdzie droga na odkryty pokład jest dłuższa albo bardziej kręta.
• Powietrze wobec tlenu - zestawy na sprężone powietrze są lżejsze i nie potrzebują wytwarzania chemicznego; zestawy tlenowe (chemiczne albo na sprężony tlen) dają dłuższy czas przy tej samej objętości, ale wymagają innego składowania i innej obsługi.
• Rozmiar kaptura - jeden rozmiar kaptura powinien pasować do całego zakresu kształtów twarzy załogi; sprawdźcie to przy wydaniu, a nie po zdarzeniu.

Przepisy i wymagania klasy

SOLAS rozdz. II-2 ustala wymóg zabierania: EEBD są wymagane w pomieszczeniach maszynowych, co najmniej po jednym na zwykle obsadzone stanowisko i w liczbie wystarczającej dla załogi mogącej tam zostać uwięziona, a na statkach pasażerskich także w dodatkowych miejscach wskazanych w kodeksie systemów bezpieczeństwa pożarowego. Przeglądy klasy sprawdzają, czy jednostki mieszczą się w terminie obsługi albo ważności, czy plomba jest nienaruszona i czy położenie uchwytu odpowiada planowi ochrony przeciwpożarowej. Jednostki przeterminowane albo opróżnione wymienia się, a nie doprowadza obsługą na statku z powrotem do ważności.

Typowe usterki

• Zerwana plomba bez wpisu w dzienniku - ktoś otworzył albo sprawdził pojemnik; jednostkę trzeba potraktować jako użytą i wymienić.
• Ciśnienie w butli poniżej zielonego pola manometru - powolny przeciek za gniazdem zaworu oznacza, że zestaw wystarczy na krócej dokładnie wtedy, gdy będzie potrzebny.
• Kaptur zestarzały albo kruchy - działanie UV i ciepła blisko obudów kominów albo w maszynowniach niszczy tworzywo szybciej, niż zakłada podana na etykiecie trwałość składowania.
• Miejsce uchwytu zastawione zapasami albo okablowaniem - częste spostrzeżenie na starszych statkach, gdzie pomieszczenie wykorzystano inaczej po narysowaniu planu ochrony przeciwpożarowej.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Uznanie typu odpowiadające państwu bandery i kodeksowi systemów bezpieczeństwa pożarowego, a nie samo ogólne oznaczenie CE.
• Wyraźne oznaczenie okresu służby i ważności na samej butli, a nie tylko na obudowie zewnętrznej.
• Dostępne części zamienne i butle wymienne w porcie, do którego statek naprawdę zawija.
• Udokumentowana trudnopalność materiału kaptura, bo to on najłatwiej niszczeje niezauważony.

Traktujcie 'otwarty do ćwiczeń' tak samo jak 'użyty' - wpiszcie to i wymieńcie jednostkę, bo butla opróżniona do połowy, która przy pobieżnym spojrzeniu wygląda na pełną, jest gorsza niż wyraźnie pusta.