Pas ratunkowy SOLAS

Co tworzy ten typ

Pasy ratunkowe SOLAS zbudowano do jednego zadania: utrzymać twarz człowieka nad wodą, a ciało twarzą do góry, nawet gdy jest nieprzytomny albo ranny, dlatego różnią się zasadniczo od pomocy wypornościowych używanych w żeglarstwie rekreacyjnym. Norma dzieli się na dwie rodziny, piankową i pneumatyczną. Pasy piankowe opierają się na stałym materiale wypornościowym, są zawsze gotowe bez obsługi wykraczającej poza oględziny i są bardziej nieporęczne w składowaniu i noszeniu. Pasy pneumatyczne pakują się płasko, są znacznie wygodniejsze dla załogi noszącej je przez długie okresy pracy i opierają się na butli gazowej oraz mechanizmie wyzwalającym, który musi być uzbrojony, sprawdzany i poprawnie obsługiwany, bo inaczej pas nie napełni się wtedy, gdy będzie potrzebny.

Główne elementy

Materiał wypornościowy albo komora

Panele z pianki o komórkach zamkniętych w wersji stałej albo jedna lub dwie komory pneumatyczne w wersji nadmuchiwanej, wymiarowane na minimalną wyporność ustaloną badaniami według SOLAS, na ogół około 150 niutonów dla pasów dla dorosłych spełniających pełną normę.

Mechanizm napełniania

Butla CO2 podłączona do samoczynnej głowicy wyzwalającej hydrostatycznej albo rozpuszczalnej w wodzie, wsparta ręcznym uchwytem pociągowym i rurką do dmuchania ustami, pozwalającą uzupełnić wyporność już w wodzie.

Taśma odblaskowa i gwizdek

Pola odblaskowe umieszczone tak, by były widoczne ze szperacza albo z samolotu, a do tego gwizdek oraz, w wielu wersjach, latarka włączająca się samoczynnie po zanurzeniu.

Pas kroczowy i zapięcia

Pas kroczowy jest w pasach SOLAS obowiązkowy właśnie po to, by pas nie podjechał w wodzie ponad głowę, a to sposób zawodzenia, na jaki podatne są pasy stałe bez tego elementu.

Dobór i wymiarowanie

Pasy dostarcza się w rozmiarach dla dorosłych i dla dzieci, przy czym wartości wyporności różnią się według przedziału masy ciała, a nie według jednej powszechnej klasy. Pasy załogowe używane do pracy na pokładzie albo na ćwiczeniach z jednostkami ratunkowymi bywają zwykle pneumatyczne dla wygody przy długim noszeniu, a statki pasażerskie trzymają dla gości najczęściej pasy piankowe, bo nie wymagają obsługi ani szkolenia, by założyć je poprawnie pod presją.

Przepisy i klasa

• SOLAS rozdział III i Kodeks LSA ustalają wymagania wyporności, obracania i czasu zakładania pasów ratunkowych.
• Każda osoba na statku musi mieć pas ratunkowy, a do tego odsetek zapasowych w rozmiarach dziecięcych tam, gdzie przewozi się pasażerów, a pasy muszą być składowane z szybkim dostępem, a nie zamknięte na klucz.
• Pasy pneumatyczne wymagają corocznej obsługi w uznanej stacji serwisowej, obejmującej sprawdzenie masy butli, wymianę głowicy wyzwalającej według harmonogramu producenta i pełną próbę napełnienia komory.
• Pasy noszą datę produkcji i termin obsługi, oba sprawdzane przy przeglądzie; pas pneumatyczny po terminie traktuje się jako uchybienie, nawet gdy wygląda na nienaruszony.

Typowe usterki

• Hydrostatyczna głowica wyzwalająca po upływie swojej trwałości nie zadziała samoczynnie i zostawia pas zdany wyłącznie na pociągnięcie ręczne, z którego nieprzytomny człowiek nie skorzysta.
• Korozja albo niedowaga butli CO2 umyka uwadze między obsługami, co kończy się częściowym napełnieniem albo brakiem napełnienia.
• Degradacja tkaniny zewnętrznej od UV w pasach składowanych w odsłoniętych szafkach pokładowych osłabia szwy na lata przed tym, nim etykieta obsługowa zasugeruje problem.
• Brakujący albo zestarzały pas kroczowy pozwala pasowi podjechać w wodzie i niweczy całkowicie zamysł utrzymania twarzą do góry.
• Odklejająca się albo wypłowiała taśma odblaskowa zmniejsza widoczność dla służb poszukiwawczo-ratowniczych dokładnie wtedy, gdy liczy się najbardziej.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Pełna dokumentacja uznania typu według SOLAS i Kodeksu LSA oraz certyfikacja ze znakiem koła sterowego albo uznana przez banderę dla konkretnego modelu.
• Upoważniona sieć serwisowa dla wersji pneumatycznych obejmująca rejon żeglugi statku, a nie tylko port dostawy.
• Jednolita dokumentacja rozmiarów i wyporności w całym zamówieniu hurtowym, bo mieszane partie utrudniają szkolenie załogi i ćwiczenia z łodziami ratunkowymi.
• Zapasowe głowice wyzwalające i butle utrzymywane w zapasie dokładnie pod model pasa obecny na statku.

Sprawdzajcie termin obsługi każdego pasa pneumatycznego podczas obchodów bezpieczeństwa, a nie dopiero przy corocznym przeglądzie; pas noszony po terminie stał się w istocie równie wygodny co piankowy, ale bez jego niezawodności.