Awaryjny zespół prądotwórczy

Co tworzy ten typ

Awaryjny zespół prądotwórczy istnieje po to, by zasilić określoną listę odbiorów krytycznych dla bezpieczeństwa — maszynę sterową, światła nawigacyjne, pompy pożarowe, oświetlenie awaryjne, wskazania drzwi wodoszczelnych i łączność — automatycznie, zanim ktokolwiek dotrze do pomieszczenia, ilekroć padnie główne źródło energii. Od zespołu pomocniczego odróżnia go nie sam silnik — często podobny diesel o mniejszej mocy — lecz lokalizacja i niezależność: SOLAS wymaga go nad pokładem grodziowym, poza główną maszynownią, we własnym przedziale z własnym zapasem paliwa, tak by zdarzenie, które unieruchomiło zespoły główne (zatopienie, pożar, blackout), nie mogło unieruchomić także zespołu awaryjnego. Jest wymiarowany tylko na pokrycie listy odbiorów bezpieczeństwa przez określony czas, nie na prowadzenie statku — nie jest zapasowym źródłem pełnej mocy elektrycznej.

Główne elementy

Silnik i własny zbiornik paliwa

Samodzielny diesel z własnym zapasem paliwa, wymiarowanym na wymagany okres autonomii (zwykle 18 do 36 godzin zależnie od typu statku), niezależnym od głównego systemu paliwowego.

Układ automatycznego rozruchu

Musi wystartować samoczynnie po zaniku zasilania głównego i przejąć obciążenie znamionowe w określonym czasie (według SOLAS typowo w 45 sekund dla pierwszego, najpilniejszego stopnia obciążenia) — z własną baterią rozruchową, ładowaną niezależnie od rozdzielnicy głównej.

Rozdzielnica awaryjna

Rozdzielnica fizycznie oddzielona od głównej, zasilająca tylko listę odbiorów awaryjnych, z automatyką przełączania, która podłącza ją po zaniku zasilania głównego — a na części statków automatycznie wraca, gdy zasilanie główne stanie z powrotem.

Ogrzewanie i wentylacja pomieszczenia

Pomieszczenie prądnicy awaryjnej potrzebuje niezależnego ogrzewania (w zimnych rejonach, by silnik pozostał zdolny do rozruchu) i wentylacji, bo nie może polegać na systemach zasilanych z głównej maszynowni.

Dobór / wymiarowanie

Wymiarowanie to ćwiczenie z listy obciążeń, nie z zapasu mocy: zsumować wymagane przez SOLAS odbiory awaryjne (ster, pompy pożarowe, światła nawigacyjne, oświetlenie awaryjne, alarm ogólny i co jeszcze lista dla danego typu statku przewiduje) z właściwymi współczynnikami jednoczesności i dobrać zespół z zapasem na to — a nie wymiarować go jako mniejszą wersję zespołów głównych. Statki pasażerskie i niektóre jednostki offshore mają dodatkowe pozycje (systemy ewakuacji, dodatkową zdolność gaśniczą), które pchają wymiarowanie zespołu awaryjnego wyżej niż na prostym frachtowcu.

Przepisy / klasa

Rozdział II-1 konwencji SOLAS ustala wymagania rdzeniowe: lokalizacja nad pokładem grodziowym poza maszynownią, automatyczny rozruch i przejęcie obciążenia w wyznaczonym czasie, niezależne układy paliwa i rozruchu oraz określony minimalny czas pracy. Klasa bada sekwencję automatycznego startu i przejęcia obciążenia na każdym przeglądzie okresowym próbą na żywo — zespół, który startuje ręcznie, ale nie rusza sam przy symulowanym blackoucie, to uchybienie, a nie zaliczenie z adnotacją. Reguły NOx Załącznika VI konwencji MARPOL dotyczą silnika jak każdego diesla, ale zespoły awaryjne pracują zwykle kilka godzin rocznie, więc zgodność paliwowa i emisyjna rzadko jest tu tą troską eksploatacyjną, jaką bywa przy silnikach głównych i pomocniczych.

Typowe usterki

• Awaria baterii rozruchowej — najczęstsza przyczyna nieudanego startu awaryjnego, bo baterie stoją bezczynnie między comiesięcznymi testami i starzeją się bez cykli obciążenia.
• Gumowacenie układu paliwowego od długiej bezczynności — własny zbiornik rzadko jest wymieniany, a zwietrzałe paliwo utrudnia rozruch dokładnie wtedy, gdy niezawodność liczy się najbardziej.
• Awaria przełącznika automatycznego — usterki mechaniczne lub sterowania, przez które zespół startuje i pracuje, ale nigdy naprawdę nie przejmuje obciążenia rozdzielnicy awaryjnej.
• Awaria ogrzewania w zimnych rejonach — zimne pomieszczenie potrafi uniemożliwić pewny start automatyczny nawet przy dobrych bateriach i świeżym paliwie.
• Pełzanie listy obciążeń — sprzęt dołączany latami do rozdzielnicy awaryjnej bez ponownego sprawdzenia sumy obciążeń względem mocy zespołu.

Na co zwrócić uwagę u dostawcy

• Certyfikowane parametry automatycznego startu i przejęcia obciążenia zgodne z konkretnym wymogiem czasowym dla typu statku (statki pasażerskie mają ostrzejsze czasy niż towarowe).
• Dane zdolności zimnego rozruchu, jeśli statek pływa w niskich temperaturach, łącznie ze specyfikacją grzejnika przedziału.
• Bateria i układ ładowania zwymiarowane na wymaganą liczbę prób rozruchu bez wsparcia z zewnątrz.
• Dokumentacja wspierająca wymaganą przez klasę próbę na żywo — zespół awaryjny, którego automatycznego startu nie da się zademonstrować, obleje przegląd niezależnie od papierowych parametrów.

Automatyczny start testujcie co miesiąc symulacją prawdziwego blackoutu, nie przyciskiem startu ręcznego — zespół, który za każdym razem odpala ręcznie, wciąż może oblać ten jeden test, który naprawdę się liczy.